فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اگرچه خشونت خانگی بویژه همسرآزاری، یکی از مهم‌‌ترین دغدغه‌‌های اجتماعی عصر حاضر به شمار می‌‌رود، در حقوق ایران، همسرآزاری مستقلاً جرم‌‌انگاری نشده و مصادیق آن، تحت عناوین مجرمانه‌‌ی عمومی (ضرب‌‌وجرح، توهین، تهدید و...) به فرایندهای کیفری راه می‌‌یابند. حال آنکه ضمانت‌اجراهای کیفری جرایم عمومی برای تأمین اصلی‌‌ترین نیاز بزهدیدگان (توقف خشونت بدون تهدید خانواده به فروپاشی)، کافی و مؤثر به نظر نمی‌‌رسند. این پژوهش با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی به منظور واکاوی امکان کابرد عدالت ترمیمی در پرونده‌‌های همسرآزاری و شناسایی مزیت‌‌ها و چالش‌‌های احتمالی آن، صورت گرفته و داده‌‌های مورد نیاز، از رهگذر مطالعه‌‌ی پرونده‌‌های همسرآزاری و انجام مصاحبه‌‌های عمیق با بزهدیدگان، قضات و کارشناسان گردآوری شده است. یافته‌‌های پژوهش نشان دادند که عدالت ترمیمی به‌‌مراتب بهتر از عدالت کیفری می‌‌تواند به نیازهای همسران آزاردیده پاسخ دهد و قانون مجازات اسلامی و قانون آیین دادرسی کیفری نیز از ظرفیت‌‌های مناسبی برای کاربرد عدالت ترمیمی در پرونده‌‌های همسرآزاری برخوردارند. با این حال، فراهم‌‌نبودن بسترهای اجرایی مناسب، سبب شده تا در عمل، از ظرفیت‌‌های قانونی موجود برای حل‌‌وفصل مسالمت‌‌آمیز پرونده‌‌های همسرآزاری بهره‌‌ی چندانی برده نشود و در معدود موارد ارجاع‌‌شده به فرایندهای ترمیمی نیز، به علت بی‌‌توجهی به اصول بنیادین عدالت ترمیمی، حصول نتیجه‌‌ی مطلوب در هاله‌‌ای از ابهام قرار گیرد.