بررسی تحمل به شوری و میزان جذب املاح گیاه گاوزبان (Borago officinalis L.)
نویسندگان
1 مربی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی تهران
2 استادیار، دانشکده علوم زراعی و دامی، دانشگاه تهران
3 استادیار، دانشکده علوم زراعی و دامی، دانشگاه تهران
4 مربی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی تهران
doi
چکیده
با توجه به اهمیت دارویی گیاه گاوزبان و فراوانی منابع آب و خاک شور در کشور، این تحقیق طی دو آزمایش جداگانه اجرا گردید. آزمایش اول با هدف تعیین حدود مقاومت به شوری و شناسایی مکانیزم آن اجرا شد و تیمارهای آزمایش شامل شوری در چهار سطح شاهد، 4، 8، و12 دسیزیمنس بر متر بود. صفات اندازهگیری شده شامل صفات کمی (درصد سبز شدن، وزن خشک ریشه، گلآذین و ساقه- برگ، ارتفاع، نسبت وزن اندام هوایی به ریشه، تعداد گل و تعداد برگ در هر بوته) و صفات کیفی (درصد موسیلاژ، خاکستر کل، سدیم، کلر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم) در مرحله گلدهی کامل گیاه بود. نتایج نشان داد شوری، کاهش معنیداری در درصد سبز شدن بذرها، ارتفاع و تعداد گل ایجاد کرده و بر وزن خشک ریشه، ساقه- برگ و گلآذین، نسبت وزن خشک ریشه به اندام هوایی و تعداد برگ تأثیر معنیداری ندارد. همچنین نتایج نشان داد شوری، کاهش معنیداری در میزان موسیلاژ، پتاسیم و کلسیم موجود در بافت گیاهی گیاه گاوزبان ایجاد کرده و سبب افزایش معنیداری در میزان سدیم، کلر و خاکستر کل بافت گیاهی گاوزبان میشود. آزمایش دوم به منظور بررسی میزان جذب املاح از خاک توسط گیاه گاوزبان انجام گرفت و تیمارهای آزمایش شامل زمان نمونهبرداری از خاک (قبل و بعد از کشت گیاه) بود. صفات اندازهگیری شده شامل مقادیر یونهای سدیم، کلر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم در خاک قبل و بعد از کشت گیاه گاوزبان بود. نتایج حاکی از کاهش معنیداری در میزان سدیم، کلر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم موجود درخاک بعد از کشت گیاه گاوزبان میباشد. با توجه به عدم تأثیر شوری بر وزن خشک و سایر پارامترهای گیاه و با توجه به محتوای بالای سدیم، کلر و خاکستر کل در بافت گیاهی و همچنین کاهش محتوای یونهای سدیم، کلر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم در خاک، میتوان گفت گاوزبان گیاهی مقاوم به شوری بوده که قادر به جذب این یونها از خاک میباشد و میتوان از این گیاه برای خارج ساختن این یونها از خاک و اصلاح خاکهای شور و قلیا استفاده کرد.
