فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل ریخت‌شناسی یا ساختار شکل شهر الگوی پخشایش کاربری و نظام دسترسی را تفسیر و فرایند توسعه در سطح خرد یعنی شبکه‌ی درون محلات شهری را سمت‌وسو می‌دهد. تحلیل نظام دسترسی مبتنی بر هم‌خوانی فرم و کارکرد است. به‌ این ‌معنا که نحوه اثرگذاری شکل شبکه بر ارتقای کارکرد مکان‌ها مطلوبیت الگوهای ریخت‌شناسی را مورد‌ارزیابی قرار می‌دهد. در این‌ راستا پژوهش حاضر با هدف تحلیل کیفیت اثرگذاری عوامل ریخت‌شناسانه‌ی نظام دسترسی‌های شهری بر ارتقای کارکرد نمادین مساجد محلی انجام گرفته است. سؤال تحقیق آن است که شیوه پیکربندی شبکه‌ی دسترسی چه اثرات مثبت یا منفی بر کارکرد نمادین مساجد محلی دارد. کدام عوامل ریخت‌شناسانه در شبکه‌ی دسترسی محلی بر کارکرد نمادین ابنیه‌ی شاخص (مساجد) مؤثر است. روش تحقیق شامل ترکیبی از راهبرد کیفی به‌صورت تحلیل و تفسیر اطلاعات کتابخانه‌ای پیرامون شاخص‌های رویکرد ریخت‌شناسی شهری و کیفیات دسترسی و نیز راهبرد کمی/کیفی و نرم‌افزاری برمبنای مطالعه‌ی موردی است که به‌صورت مشاهده و تحلیل با ابزار Space Syntax و نرم‌افزار تخصصی UCL Depthmap جهت بررسی چیدمان فضایی هشت نمونه بافت شهری منتخب و متمایز به‌لحاظ شکلی، درون دو منطقه از شهر قزوین (منطقه 2و3) انجام گرفته است. نوع داده‌ها با توجه به مشاهدات میدانی و تحلیل نرم‌افزاری از دو نوع کمی و کیفی و خروجی تحلیل شامل نقشه‌های شبیه‌سازی و مقادیر عددی است. عوامل ریخت‌شناسانه‌ی شبکه‌ی دسترسی مؤثر بر ارتقای کارکرد نمادین مساجد محلی از طریق بررسی تطبیقی و روش استدلال منطقی ارزیابی و استنتاج شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که از بین 4 گونه شبکه‌ی دسترسی مورد‌مطالعه‌ی هندسه آزاد، شبکه متراکم و انسداد معابر فرعی متعدد منجر به حداقل مقادیر شاخص‌های نمایانی و درمقابل، هندسه نسبتاً منظم و معابر مستقیم و متوالی منشعب از محور اصلی موجب بالاترین حد خوانایی و نفوذپذیری خواهد بود. همچنین جهت‌گیری و هندسه معابر بافت زمینه و تعداد گذرهای ارتباطی بین میدان و بافت، عامل تعیین‌کننده در مقادیر شاخص‌هاست.