بررسی عددی سه بعدی تغییرات الگوی جریان در دو قوس متوالی همگرا و واگرا از یک رودخانه طبیعی با استفاده از مدل SSIIM.2

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد،

2 دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، ایران

3 علوم و مهندسی آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

4 مهندسی و مدیریت آبخیز

5 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه شهرکرد

doi
10.22125/iwe.2019.88670
چکیده

بررسی الگوی جریان در رودخانه‌های پیچانرودی بسیار پیچیده تر از رودخانه های مستقیم است. همچنین اکثر رودخانه‌ها در مسیر قوس‌ها به لحاظ تغییرات عرض کانال یکنواخت نیستند. لذا، استفاده از یک مدل عددی قوی ‌برای شبیه سازی الگوی جریان در رودخانه ها ضروری است. در این تحقیق از مدل عددی سه بعدی SSIIM جهت شبیه‌  الگوی  جریان در بازه پیچانرودی از رودخانه دوآب  واقع در استان چهارمحال و بختیاری استفاده شد. برای این منظور پس انجام اندازه گیری های میدانی و واسنجی مدل، ‌مقادیر سرعت محاسبه شده توسط مدل با مقادیر اندازه گیری شده سرعت در مقطعی از یک قوس نسبتاً یکنواخت از رودخانه با استفاده از معیارهای خطای  RMSE  و MAPE مقایسه شد. نتایج بدست آمده نشان داد که مقادیر این دو معیار به ترتیب  برابر 081/0 و 075/0 می باشند. این موضوع نشان می دهد که کارایی مدل خوب می باشد. علاوه بر این خصوصیات مختلف جریان شامل پروفیل‌های سرعت عمودی و طولی، خطوط سرعت در جهات طولی و عرضی و همچنین توزیع تنش برشی بستر در محل دو قوس همگرا و واگرا مقایسه گردید. نتایج این تحقیق نشان می دهد که مقادیر سرعت در جهت طولی در مقاطع انتخابی، در قوس همگرا بیشتر از قوس واگرا ‌می‌باشد. همچنین تراکم خطوط جریان و مقادیر تنش برشی بستر در بازه حدفاصل دو قوس حداکثر می باشند. بنا بر این میتوان کفت که الگوی جریان بخوبی توسط مدل شبیه سازی گردیده است.