تحلیلی بر الگوی مسیریابی بهینهی خطوط اتوبوسرانی تندرو شهر شیراز
نویسندگان
1 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا، واحد نجف اباد، دانشگاه ازاد اسلامی، نجف اباد، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران
doi
10.22080/usfs.2023.23890.2274چکیده
توسعهی حملونقل همگانی بهعنوان یکی از شیوههای کاهش عوارض منفی حملونقل شهری همواره از اهمیت بسیاری برخوردار بوده است. هدف اصلی از انجام این پژوهش ارائهی الگوی مسیریابی بهینهی خطوط اتوبوسرانی تندروی شهر شیراز با استفاده از روش بهینهسازی ازدحام بهمنظور ارائهی راه حل برای ارتقای عملکرد سامانهی حملونقل همگانی در این شهر است. پژوهش حاضر بهلحاظ هدف کاربردی و از لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی است که تدوین مبانی آن مبتنی بر روش کتابخآنهای است و دادههای آن از روش میدانی جمعآوری شده است. شاخصهای موردپژوهش این مقاله شامل صرفهجویی در هزینه، کاهش زمان سفر، بهبود ایمنی، کاهش آلودگی صوتی و هوا، افزایش راحتی، کاهش استهلاک خودرو، تنوع در گزینههای حملونقل، ارتقای مدیریت ترافیک، اشتغال، هزینه و کاهش احداث پارکینگ است. در این مقاله با توجه به این شاخصها سناریوهای مرتبط با ارتقای عملکرد سامانهی حملونقل همگانی با استفاده از روش بهینهسازی ازدحام بررسی و اولویتبندی شد و در ادامه مناسبترین مسیر سامانههای تندرو از طریق تحلیل آنالیز شبکه (Network Analys) در محیط نرمافزار ArcGis تهیه و موقعیت ایستگاهها و پایانهها ارائه شد. بر اساس نتایج بهدستآمده پرترافیکترین مسیرها و مهمترین مراکز هدف و مقصد سفر در شهر شیراز دو مسیر حدفاصل بلوار کریمخان زند تا چهارراه گمرک و ورودی پنجم (بلوار استقلال) تا خیابان ملاصدرا است. از دیگر نتایج مهم این پژوهش شناسایی 24 مسیر بهینه برای ایستگاه اتوبوس تندرو برای شهر شیراز است که با توجه به استانداردهای موجود و مقصدهای سفر نهایی مسافران تعیین شد.
