تحلیل و آسیب‌‌شناسی ماده‌‌ی 286 قانون مجازات اسلامی و راهکارهای تفسیری و اصلاحی آن

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه، عضو کانون وکلای دادگستری مرکز

doi
10.22054/jclr.2024.73464.2577
چکیده

با وجود تحوّلات مثبت در ماده‌‌ی 286 قانون مجازات اسلامی، ابهام در مفهوم و قلمروی افساد فی الارض در مقایسه با مفهوم محاربه، رابطه‌‌ی این ماده با قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور و رابطه‌‌ی آن با سایر قوانین، با توجه به تبصره‌‌ی آن، ابهامات ماده‌‌ی مذکور هستند؛ همچنین تسرّی عنوان افساد فی الارض به جرایم ارتکابی در حوزه‌‌های مختلف، مجازات واحد معاونت و مباشرت در جرم و عدم تمایز مفهوم و مجازات معاونت و سردستگی نیز نقائص ماده‌‌ی مذکور می‌‌باشند. بر مبنای نتایج تحقیق حاضر افساد فی الارض اعم از محاربه است. ماده‌‌ی 286 قانون مجازات اسلامی بر قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور حکومت دارد. حالت مورد نظر در تبصره‌‌ی ‌‌‌‌ماده‌‌ی 286 نه توجیه‌‌پذیر و مطلوب بوده و نه ممکن است؛ لذا تبصره‌‌ی مذکور حشو است. اصلاح ماده‌‌ی 286 به شکل مقرّره‌‌ای تکمیلی برای سایر مصادیق جرائم افساد فی الارض، یا مقرّره‌‌ای جامع با نسخ مقررات قبلی در این حوزه و همچنین اصلاح آن از منظر پیش‌‌بینی مجازات متفاوت و متناسب برای معاون و مباشر جرم و در نهایت تمایز مفهوم و مجازات معاونت از سردستگی ضروری است.