فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استفاده از ریزجانداران کارآمد می‌تواند درتأمین عناصر ضروری فسفر، پتاسیم و آهن برای گیاهان سودمند باشد. در پژوهش حاضر، توانایی آزادسازی این عناصر از کانی­های نامحلول توسط چندین گونه­ی قارچی شامل Trichoderma asperellum، T. atroviride، T. brevicompactum، T. citrinoviride، T. harzianum، T. koningii، T. viridescens و Alternaria sp. و Aspergillus niger ارزیابی شد. بدین منظور، قارچ­های نامبرده در سه تکرار به محیط کشت مایع الکساندروف دارای تری‌کلسیم ‌فسفات (منبع فسفر) و موسکویت یا فلوگوپیت (منبع پتاسیم و آهن) افزوده و به مدت 10 روز در شرایط بهینه نگهداری شدند. نتایج نشان داد که گونه­های قارچی در مقایسه با شاهد قادر به آزادسازی پتاسیم بیشتر به میزان 103 تا 389 درصد از کانی فلوگوپیت و 5/21 تا 178 درصد از کانی موسکویت بودند. در بین گونه­های قارچی، بیشترین آزادسازی پتاسیم توسط Aspergillus niger و T. koningii از فلوگوپیت و کمترین آن توسط T. atroviride از موسکویت دیده شد. بیشترین مقدار آهن محلول در حضور قارچ T. citrinoviride و Aspergillus niger در محیط کشت دارای فلوگوپیت اندازه­گیری شد. بیشترین افزایش فسفر محلول توسط گونه­های Aspergillus niger (در حضور دو کانی)، Alternaria sp.، T. citrinoviride، T. coningii و T. viridescens در حضور فلوگوپیت در مقایسه با شاهد مشاهده شد. گونه­های قارچی، هدایت الکتریکی را افزایش دادند که نشان­دهنده آزادسازی عناصر از منابع نامحلول توسط قارچ­ها است. همچنین بین مقدار فسفر، پتاسیم و آهن با pH رابطه منفی و معنی­داری مشاهده شد که نشان­دهنده آن است که احتمالا گونه­های قارچی با تولید اسیدهای آلی و معدنی توانسته­اند منجر به آزادسازی عناصر از منابع نامحلول آن­ها شوند. در مجموع، نتایج نشان داد که گونه­های قارچی، توانایی انحلال تری­کلسیم فسفات و آزادسازی پتاسیم و آهن بیشتری را از فلوگوپیت در مقایسه با موسکویت در شرایط درون شیشه‌ای دارند. بنابراین، استفاده از این ریزجانداران درتأمین عناصر ضروری گیاه می­تواند امیدوارکننده باشد.