فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حمل‏ونقل ‏عمومی‏ از محور‌‌های مهم متأثر از پاندمی‏کرونا است. بر این ‏اساس مطالعۀ حاضر به دنبال آن است تا تحلیلی جامع از تغییرات مسافران اتوبوس‌‌‌های شهری در دوران‏ کرونا در شهر مشهد ارائه کند و نشان دهد که بالاترین شدت تغییرات در کجاست، چگونه است و چه عواملی در ارتباط با آن قابل شناسایی است. روش مطالعه توصیفی-تحلیلی، متغیر‌‌های تحقیق شامل 22 متغیر از ویژگی‌‌‌های‏ اجتماعی (۸متغیر)، اقتصادی (10متغیر) و کالبدی (4متغیر) و مقیاس مطالعه نیز شامل ۳۶۰۰ ایستگاه اتوبوس‏ درون‏شهری‏ در ۱۲۰۰حوزۀ آماری شهر مشهد است. بازۀ زمانی شامل داده‌‌‌های سازمان  اتوبوس‌رانی در قبل‏ از کرونا (زمستان1397 تا زمستان1398) و بعد از کرونا (اسفند1398تا شهریور1400) است. تکنیک‌‌‌های مورد‌استفاده شامل 1)روش‌‌های آمار کلاسیک همچون "تی‏زوجی"، "همبستگی" و "رگرسیون" و 2)روش‌‌های تحلیل فضایی نظیر"درونیابی" و "خودهمبستگی فضایی دو طرفه موران"است. نتایج، حاکی از تفاوتِ معنادار در تغییراتِ تعدادِ مسافران در پهنۀ فضایی شهر مشهد است. به‌گونه‌ای که در16.5% از ایستگاه‌‌ها (602ایستگاه)، تعداد مسافران پس از کرونا با افزایش معنادار و در83.5% با کاهش همراه بوده‌است. ارزیابی متغیر‌ها حاکی از ارتباط معکوس تغییرات تعداد مسافران ایستگاه‌ها با متغیر‌‌های سطح ‏تحصیلات ‏بالا و تعداد سالمندان (درویژگی‌‌های اجتماعی)، مالکیت مسکن، میانگین درآمد، مالکیت خودرو و شاغلین زن (در ویژگی‌‌های اقتصادی) و ارتباط مستقیم با متغیر‌‌های اقلیت‌‌‌های مذهبی و سطح تحصیلات پایین (در ویژگی‌‌های اجتماعی)، جمعیت زیر خط‏فقر، تعداد کارگران ساده، تعداد شاغلین مرد و مالکیت استیجاری مسکن (در ویژگی‌‌های اقتصادی) و فاصله تا محور فعالیت، دسترسی به مراکز درمانی و فاصله به محدوده‌های پیرامونی شهر (در ویژگی‌‌های کالبدی) دارد. از سوی دیگر نتایج نشان داد که از نظر شمولیت، متغیر‌‌های اجتماعی و از نظر شدت، متغیر‌‌های اقتصادی بیشترین ارتباط را با تغییرات تعداد مسافران پس از کرونا دارند