اولویت‌بندی مناطق هشت‌گانۀ کلان‌شهر اهواز از نظر شاخص‌های شهر یادگیرنده

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ‌ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ‌ایران

doi
10.22080/usfs.2022.23461.2254
چکیده

امروزه رقابت شهرها در پذیرش تحولات و یادگیری است. تحول ذهنی فرد در ارتباط با جامعه، شهر را به یک منبع برای یادگیری تبدیل می‌کند. شهر یادگیرنده مهارت‌های ضروری توسعۀ رفاه و پایداری را برای شهروندان فراهم می‌کند. هدف اصلی این پژوهش، اولویت‌بندی مناطق هشت‌گانۀ کلان‌شهر اهواز از نظر شاخص‌های شهر یادگیرنده است. روش انجام آن، تجربی‌با ماهیتی توصیفی تحلیلی و با هدف کاربردی است. جمع‌آوری داده کتابخانه‌ای و میدانی و جامعۀ آماری کلیۀ ساکنین اهواز است که با استفاده از فرمول کوکران به 384 نمونه تقلیل یافت. ابتدا با مطالعۀ مقالات معتبر، مؤلفه‌های شهر یادگیرنده شناسای و در نهایت پنج شاخص معنوی، دانشی، اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی انتخاب و در قالب پرسش‌نامه با نمونه‌گیری تصادفی ساده منظم بین شهروندان توزیع و تکمیل شد. پاسخ‌ها در نرم‌افزار SPSS ، با ضریب آلفای کرونباخ 945/0 تحلیل شد. پس از تعیین اوزان مؤلفه‌ها در نرم‌افزار SUPER DECISION با به‌کارگیری مدل AHP به اولویت‌بندی مناطق هشت‌گانۀ اهواز پرداخته شد. نتایج نشان می‌دهد کلان‌شهر اهواز از نظر وضعیت مؤلفه‌های شهر یادگیرنده به‌طور کلی در سطحی نامطلوب قرار دارد. همچنین دارای عدم تعادل در مناطق مختلف است. منطقه 2 اهواز بالاترین رتبه از لحاظ مؤلفه‌های شهر یادگیرنده را دارا است و بعد از آن منطقۀ 3 و 4 در رتبه‌های بعد قرار می‌گیرند. مناطق 5 و 6 تقریباً در یک سطح و اولویت، در شرایط نامطلوب قرار می‌گیرند. در واقع شکاف و نابرابری بین مناطق 1 تا 4 با مناطق 5، 6 و 7 ملموس است. همچنین نتایج حاصل از تحلیل‌های استنباطی نشان داد میزان تمایل شهروندان اهواز در مشارکت و‌ایجاد شهر یادگیرنده، حدود 7/49 درصد کاملاً موافق آموختن و یاد گرفتن و 3/56 درصد کاملاً موافق آموزش به دیگران بودند.