فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهرنشینی یک پدیدۀ مهم اجتماعی و اقتصادی بوده که در سراسر جهان در حال وقوع است و فرایندی پویا از تغییر رابطۀ انسان و زمین است. گرچه گسترش شهری بیشتر به دلایل اقتصادی و جمعیتی است، اما تنها پیامدهای اجتماعی- فضایی و اقتصادی سیاسی ایجاد نمی‌کند و بر روی عوامل طبیعی و زیستی اثرگذار است. استان مازندران هم به‌واسطۀ موقعیت نسبی و شرایط محیطی حاکم مورد‌توجه مهاجران و گردشگران قرار گرفته و افزایش جمعیت و فضای ساخته‌شده در آن شدت گرفته است. بر این اساس در این پژوهش روند رشد جمعیت و فضای ساخته‌شده در محیط شهری و پیراشهری (حاشیه شهرها و روستاها) از سال 1355 تا 1400 مورد‌سنجش قرار می‌گیرد. در تحلیل‌ها داده‌های سرشماری عمومی‌ نفوس و مسکن به همراه تصاویر ماهوارۀ سنتینل 1 و 2 و لندست مورد‌استفاده قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد در طی دوره‌های مورد‌بررسی از سال 1355 تا 1400 مساحت اراضی ساخته‌شده استان تقریبا 3.5 برابر شده و از 20 هزار هکتار به 71 هزار هکتار رسیده است. نرخ رشد سالانه طی این دوره تقریبا 2 درصد است که برای اراضی شهری 2.04 درصد و برای اراضی پیراشهری 3.45  درصد است. در صورتی که برای جمعیت این نسبت برعکس است و رشد سالانه برای جمعیت شهری 2.85 و برای جمعیت پیراشهری 0.75 است. درصد تغییرات اراضی شهری در شهرستان‌های سوادکوه با 44 درصد و بهشهر با 39 درصد بیشتر از سایر شهرستان‌ها بود که نشان می‌دهد اراضی پیراشهری رشد قابل‌توجهی در این شهرستان‌ها داشتند.