فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مکان‌های سوم به‌عنوان محل اجتماع توسط تعامل اجتماعی و شبکه‌ها شکل گرفته و می‌توانند در تعیین الگوهای انسجام و مشارکت در نهادها و فرایندهای اجتماعی تأثیر بسزایی داشته باشند. هدف این مقاله، ارائه مدل مناسب نقش مکان‌های سوم شهری در پایداری اجتماعی مناطق 3،4،6،8 و 9 شهر اصفهان است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف توسعه‌ای کاربردی و از لحاظ روش شناسی توصیفی تحلیلی مبتنی بر مطالعات کتابخانهای و بررسی‌های میدانی است. جامعه آماری این پژوهش کلیه ساکنان مناطق (3، 4، 6، 8 و 9) شهرداری شهر اصفهان هستند که به‌صورت هدفمند تعداد 374 نفر به‌عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. برای دستیابی به اهداف تحقیق، مؤلفه‌های 16 گانه شامل (مکان‌های سوم، دسترسی، دعوت‌کنندگی، پویایی و سرزندگی، آسایش و امنیت، انعطاف پذیری، عملکرد، فرم، معنا و محتوا، پایداری اجتماعی، امنیت اجتماعی، تعامل اجتماعی، عدالت اجتماعی، مشارکت اجتماعی،حس‌تعلق اجتماعی و هویت اجتماعی) استخراج شد. برای کشف روند الگو جهت طبقه بندی مؤلفه‌های پایداری و نقش مکان‌های سوم بر آن‌ها از آزمون‌های T تک نمونه‌ای، همبستگی پیرسون، و آزمون فریدمن و برای تحلیل مسیر از مدل معادلات ساختاری Smart pls استفاده شد همچنین برای اثرگذاری مؤلفه‌های مکان سوم بر پایداری اجتماعی از ابزار رگرسیون وزن‌دار جغرافیای استفاده شد است. یافته‌ها نشان می‌دهد که میزان ضریب تعیین بین مؤلفه‌های یاد شده، مکان سوم به میزان 90/0 درصد بر پایداری اجتماعی تأثیر دارد. نتایج تحلیل رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی حاکی از آن بود که مهم‌ترین مؤلفۀ تاثیرگذار بر متغیر‌پایداری اجتماعی، مؤلفۀ آسایش و امنیت با ضریب 91/0 درصد بود که این متغیر‌به‌خوبی وضعیت اثرگذاری مکان سوم بر پایداری اجتماعی را تبیین می‌کند. نتایج مدل رگرسیون وزن‌دار جغرافیایی نشان داد که منطقۀ 4 دارای پایین‌ترین اثر (03/0)، مناطق 3 و 8 دارای اثر متوسط (05/0) و مناطق 6 و 9 دارای اثر (07/0)زیاد کیفیت مکان سوم بر پایداری اجتماعی در سطح مناطق اصفهان هستند. مقایسۀ میانگین پایداری اجتماعی در بین مناطق مختلف شهری حاکی از آن است که بالاترین میزان پایداری اجتماعی مربوط به مناطق 3 و 4 شهری و پایین‌ترین میزان پایداری اجتماعی نیز مربوط به مناطق 6 و 8 شهری بوده‌است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که با توجه به درهم آمیزی مؤلفه‌ها و شاخص‌های مفهوم مکان سوم با ابعاد مختلف شهر، نقش آن بر جوانب مختلف پایداری از جمله پایداری اجتماعی انکارناپذیر است و در زمینه پایداری اجتماعی به دلیل ماهیت غیرملموس آن و نیز محوریت انسان و تعاملات وی در تعیین میزان این جنبه از پایداری، اهمیت مکان‌های سوم شهری به سبب ویژگی‌هایی همچون تعاملات اجتماعی، قابل‌دسترس بودن و دعوت کنندگی، آسایش روانی و ذهنی و. . . نقش انکارناپذیر آن در پایداری اجتماعی مناطق شهری اصفهان به‌خوبی قابل‌استناد است.