اثر سطوح مختلف کاربرد نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد دانه کینوا (Chenopodium quinoa L.) تحت تراکم‌های مختلف کاشت

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، دانشکده مرتع و آبخیزداری، گرگان، ایران

2 دکتری تخصصی زراعت، ایستگاه تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی گناباد، مرکز تحقیقات آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی ،

3 دانشیار دانشگاه، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.30466/asr.2023.121297
چکیده

به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد سطوح مختلف نیتروژن بر عملکرد و اجزای عملکرد کینوا تحت تراکم­های مختلف کاشت، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1399-1398 در شهر گناباد انجام شد. تیمارهای تراکم کاشت در چهار سطح (30، 50، 70 و 90 بوته در متر مربع) و مقادیر نیتروژن در چهار سطح (صفر، 50، 100 و 150 کیلوگرم در هکتار) بود. نتایج مقایسه میانگین اثرات اصلی نشان داد افزایش تراکم از 30 به 90 بوته در متر مربع باعث افزایش ارتفاع بوته، وزن خشک خوشه و درصد نیتروژن دانه شد، و افزایش نیتروژن به 150 کیلوگرم در هکتار باعث افزایش ارتفاع بوته، تعداد خوشه در هر بوته، وزن خشک خوشه، تعداد خوشه فرعی در خوشه اصلی و درصد نیتروژن دانه شد. همچنین اثر متقابل تراکم کاشت و کاربرد نیتروژن بر شاخص سطح برگ، تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، کارایی زراعی نیتروژن مصرفی، عملکرد دانه، نسبت عملکرد دانه به شاخص سطح برگ در بوته، عملکرد بیولوژیک و شاخص برداشت معنی­دار بود. بر اساس نتایج اثرات متقابل بیشترین میزان تعداد دانه در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، نسبت عملکرد دانه به شاخص سطح برگ در بوته و شاخص برداشت تحت تیمار تراکم 50 بوته در متر مربع و کاربرد 100 کیلوگرم در هکتار نیتروژن به­دست آمد. با توجه به برتری سطح 100 کیلوگرم در هکتار نیتروژن و تراکم 50 بوته در متر مربع از لحاظ عملکرد دانه چنین به نظر می­رسد که این سطح تراکم و نیتروژن برای حصول عملکرد مناسب در منطقه مورد آزمایش و مناطق مشابه قابل توصیه می­باشد.