بررسی روند تغییرات زمانی- مکانی شوری آب زیرزمینی با تحلیل‌های‌ نقاط داغ و برون هشتگی در دشت میاندوآب

نویسندگان

1 استاد یار گروه آب دانشگاه ارومیه

2 دانشگاه زنجان

doi
10.30466/asr.2023.121295
چکیده

آب‌های زیرزمینی به‌عنوان بخش مهمی از منابع آب در مناطق خشک متأثر از عوامل انسانی و اقلیمی است. با نشان دادن روند و چگونگی تغییرات کیفی آب نسبت به زمان و مکان می‌توان آن را به‌صورت مؤثرتری مدیریت کرد. با توجه به توسعه کاربردها و تحلیل‌های موردنیاز، روش‌های سنتی تحلیل داده مکانی نمی‌توانند به‌تنهایی و باقابلیت اطمینان بالا مورداستفاده قرار گیرند، لذا استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و تحلیل‌های زمین‌آماری فضایی راه‌حل مناسبی برای تحلیل اطلاعات مفید از داده‌های مکانی و زمانی است. تنوع مکانی و نقاط برون هشته را می‌توان با استفاده از تجزیه‌وتحلیل خوشه‌های فضایی که داده‌ها را به گروه‌های همگن و نقاط داغ تقسیم می‌کند، ارزیابی کرد. این تحلیل بیان می‌کند که در چه موقعیتی عوارض باارزش خوشه‌بندی بالا یا پایین وجود دارند. در این مطالعه به بررسی نقاط داغ پارامتر شوری آب زیرزمینی شبکه زرینه‌رود پرداخته‌شده است. برای انجام این مطالعه از آمار شوری 32 چاه واقع در شبکه زرینه‌رود و در بازه زمانی سال 1381 تا 1399 استفاده‌شده است. برای بررسی موقعیت مکانی نقاط با ارزش بالا از دو تحلیل نقطه داغ و برون هشتگی استفاده شد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از هر دو تحلیل، نقاط داغ در قسمت‌های غرب و شمال‌غربی شبکه مورد مطالعه واقع شده‌اند و همینطور مساحت منطق مستعد شوری رو‌به افزایش است که می‌تواند هشداری در زمینه افزایش مقادیر آلاینده و متأثر نمودن نقاط هم‌جوار از این آلایندگی در طی سال‌های اخیر و سیاست‌های انقباضی مدیریت آب‌های سطحی در حاشیه دریاچه ارومیه باشد.