فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر با افزایش روزافزون جمعیت تغییرات بارزی در وضعیت پوشش زمین به‌وجود آمده‌است و این روند در آینده نیز ادامه خواهد داشت. در حال حاضر تغییر پوشش غیراصولی اراضی یکی از مهم‌ترین معضلات موجود در شهرهای کشور است که بسیاری از آثار زیان‌بار آن ممکن است در آینده‌ای نزدیک عینیت پیدا کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت تغییر پوشش اراضی در حاشیۀ کلان‌شهر رشت به‌دنبال پاسخ به این سؤالات است که مؤلفه‌های تأثیرگذار بر افزایش سرعت روند تغییر پوشش اراضی حاشیه شهری کدامند و چه راهبردهایی جهت کاهش سرعت این روند وجود دارد و روند تغییرات کاربری زمین (کشاورزی به مسکونی) در شهر رشت در سال‌های اخیر چگونه بوده‌است. تحقیق حاضر از جهت روش، توصیفی- اکتشافی و دارای رویکرد کیفی است. به‌منظور گردآوری اطلاعات مورد‌نیاز از دو روش مطالعات کتابخانه‌ای و مطالعۀ پیمایشی از طریق انجام مصاحبه‌ به‌روش نیمه‌ساختار یافته و عمیق استفاده شده‌است. یافته‌ها و نتایج در این پژوهش نشان‌دهندۀ این است که مؤلفه‌های تأثیرگذار بر تغییر پوشش اراضی حاشیه‌ای در دسته‌های مختلف اجتماعی، اقتصادی، کالبدی، زیست‌محیطی و مدیریتی قابل‌تقسیم ‌هستند در این خصوص مهاجرت افراد از روستاهای پیرامون به شهر و ایجاد پدیدۀ‌ حاشیه‌نشینی ماهیت توریستی شهر رشت و جذب بالای گردشگر و افزایش پدیدۀ پراکنش شهری جزء مهم‌ترین عوامل هستند. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که اراضی موجود در حاشیۀ کلان‌شهرها از مهم‌ترین ارکان هر شهر محسوب می‌شوند و با توجه به سیر صعودی تغییر کاربری اراضی، ارائۀ راهبردها و راهکارهای متنوع ضرورت می‌یابد. در همین راستا می‌توان گفت راهبردهای گوناگونی همچون اختصاص مالیات سبز برای تغییر کاربری ‌ترویج توسعۀ میان‌افزا و بازتعریف جایگاه فعالیت‌های مرتبط به کشاورزی جهت کاهش سرعت این تغییرات وجود دارند که اجرای به‌موقع آن‌ها می‌تواند بر رفع و یا کاهش آثار سوء و منفی تغییر پوشش اراضی مؤثر باشد.