نقش و اهمیت برخی پارامترهای محیطی بر تنوع زیستی ماهیان رودخانه رودبابل، استان مازندران

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

2 گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، ساری

3 گروه شیلات، دانشکده علوم دامی و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 کارشناس فیزیولوژی ماهی-مرکز تحقیقات ذخایر آبزایان آبهای داخلی - گرگان

doi
چکیده

به‌منظور بررسی تنوع زیستی ماهیان رودخانه رودبابل و رابطه آن با عوامل محیطی، نمونه‌برداری در20 ایستگاه صورت گرفت. در هر ایستگاه عواملی چون عمق، عرض، سرعت جریان، قطر سنگ بستر، دما، اکسیژن، هدایت الکتریکی و ارتفاع اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که ماهیان صید شده شامل باربوس (Luciobarbus capito)، لوچ تاجدار هیرکانی (Paracobitis hircanica)، گاوماهی ایرانی (Ponticola iranicus)، خیاطه تبرستان Alburnoides tabarestanensis))، آمور (Ctenopharyngoden idella)، کاراس (Carassius carassius)، قزل‌آلا (Oncorhynchus mykiss) بودند. بالاترین شاخص تنوع شانون و غالبیت سیمپسون در ایستگاه‌های 6 (068/1 H′= و 6071/0= λ) و 7 (212/1 H′= و 6653/0= λ) و کمترین مقادیر این شاخصها در ایستگاه‌ 9 (به ترتیب 103/0 H′= و 041/0= λ) مشاهده شد. ایستگاههای 7 (9705/0) و 13 (8736/0) بعنوان غنی‌ترین ایستگاهها و ایستگاههای 9 (2597/0) و 11 (2153/0) کمترین میزان غنای گونه‌ای را داشتند. بیشترین (9816/0) و کمترین (3435/0) مقدار شاخص یکنواختی پیلو بترتیب در ایستگاههای11 و 20 مشاهده شد. همبستگی مثبت و معنی‌داری میان درجه حرارت آب رودخانه با تعداد ماهی، غنای مارگالوف، تنوع شانون و غالبیت سیمپسون، عمق آب رودخانه با تعداد گونه ماهی و عرض رودخانه با شاخص یکنواختی پیلو و نیز همبستگی منفی و معنی داری میان ضریب هدایت الکتریکی با غنای مارگالوف و عرض رودخانه با تعداد گونه ماهی بدست آمد. نتایج حاصل از آنالیز PCA، حاکی از تاثیر عمق، سرعت جریان آب، قطر قلوه سنگهای بستر و عرض رودخانه در درجه اول و ارتفاع از سطح دریا، شوری و میزان سایه در درجه دوم اهمیت بر فراوانی برخی از گونه‌های ماهی در ایستگاههای بخصوص است.