بررسی تجربه‌‌ی زیسته‌‌ی نوجوانان بزهکار در فرایند دادرسی از دیدگاه مددکاری اجتماعی

نویسندگان

1 دکتری مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی،تهران،ایران

2 دکتری مددکاری اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی،تهران، ایران

doi
10.22054/jclr.2024.74325.2597
چکیده

 نوجوان بزهکار به فردی اطلاق می‌شودکه به لحاظ قانونی قادر به انجام جرم و دارای حداقل سن مسئولیت کیفری است. بزهکاری نوجوانان نگرانی فزاینده‌ای است که بیش از رویکرد تنبیهی، مدل‌های اصلاحی را طلب می‌کند. روش پژوهش کیفی با تکنیک تحلیل تماتیک (مضمونی) است. در این پژوهش 16 نوجوان مورد مصاحبه قرار گرفتند و فرآیند مصاحبه تا اشباع نظری ادامه یافت. سپس تحلیل داده‌ها در سه‌‌گام کدگذاری باز، کدگذاری انتخابی و کدگذاری محوری صورت گرفت. یافته‌‌ها: سه مقوله‌‌ی اصلی ناکارآمدی نظام قضایی، درماندگی نوجوانان و عدم حمایت قضایی-اجتماعی بدست آمد. نوآوری تحقیق: آسیب‌‌شناسی فرایند دادرسی نوجوانان از دیدگاه روانی - اجتماعی و از منظر ذینغعان یعنی نوجوانان ناقض قانون مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه‌‌: این نوع دادرسی نه تنها نوجوان را از ارتکاب مجدد جرم باز نمی‌‌دارد بلکه او را به فردی درمانده تبدیل می‌‌کند که مستعد انواع آسیب‌‌هاست. این سیستم بجای بازدارندگی از جرم با تحقیر و تخریب عزت نفس نوجوان و برچسب‌‌زنی به آنان در نهایت منجر به انزوا، طرد اجتماعی و درماندگی آنان می‌‌شود. در واقع سیستمی که هدف آن کاهش تکرار جرم است عملاً خود نوجوان را در مسیر ارتکاب مجدد جرم قرار می‌‌دهد.