بازشناخت فقهی پرداخت دیه در موارد خاص از بیت‌‌المال

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق و فقه مقارن دانشکده مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

2 دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه علامه طباطبائی.تهران . ایران

doi
10.22054/jclr.2024.66037.2446
چکیده

 یکی از کارکردهای فقهی و اقتصادی بیت‌المال پرداخت دیه در موارد خاص است. این پژوهش درصدد است با روش توصیفی و تحلیلی به این سؤال اساسی پاسخ دهد که پرداخت دیه در موارد خاص از بیت‌‌المال کدام است؟ نگارندگان تلاش نموده ‌‌اند با بررسی مستندات فقهی و روایی، پرداخت دیه در موارد خاص را بررسی کنند. زیرا بیت‌المال نسبت به پرداخت دیه مسئولیت دارد. در این تحقیق مواردی همچون خطای قاضی، دیه شخص بی‌‌عاقله، عدم وجود بینه برای مدعی و مدعی‌‌علیه، دیه قتل به سبب ازدحام جمعیت، فرار قاتل عمدی و شبه عمدی، مقتولی که قاتلش معلوم نیست، جنایت لقیط؛ مقتول در فتنه و مقابله با شورشیان، تعارض دو اقرار در قتل، هایشات (جرح و قتل در هنگام ترس از شب و روز) و مقتول در پادگان نظامی، دفاع در مقابل تهاجم دیوانه، و جنایات نابینا احصاء گردید، که باید از بیت‌المال پرداخت نمود، زیرا هدف از ایجاد آن، رسیدگی به مصالح مسلمین است و طبق قاعده‌‌ی «وَ لَا یَبْطُلُ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ» حفظ خون مسلمین و جلوگیری از باطل شدن آن، از اهداف اقتصادی بیت‌‌المال می‌‌باشد.

کلیدواژه‌ها