فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه‌ها اکوسیستم‌های حیاتی هستند و حفاظت از آنها اهمیت زیادی دارد. تحقیق حاضر با هدف ارزیابی تاثیر پارامترهای فیزیکوشیمیایی آب بر جمعیت حشرات راسته Ephemeroptera در سه ایستگاه بالادست، میان‌دست و پایین‌دست رودخانه تجن انجام شد. نمونه‌برداری از آب و حشرات آبزی به صورت ماهانه از فروردین تا اسفند 1398 انجام شد. به منظور بررسی وضعیت کیفی ایستگاه‌ها از آنالیز واریانس یک‌طرفه، تعیین اثر عوامل محیطی در تفکیک ایستگاه‌ها از تحلیل مولفه‌های اصلی (PCA) و تعیین ارتباط بین متغیرهای محیطی با حضور و عدم حضور راسته یک‌روزه‌ها از روش رسته‌بندی مستقیم تحلیل متعارفی تطبیقی (CCA) استفاده شد. نتایج نشان داد که فاکتورهای فیزیکوشیمیایی در دوره زمانی مطالعه شده تغییرات زیادی داشتند، به طوری که میانگین دبی (3/68) متر مکعب بر ثانیه، اکسیژن محلول (53/9) میلی‌گرم در لیتر و اسیدیته (31/8) در بهمن و اسفند بیشترین و هدایت الکتریکی با میانگین 1181 میکروموس بر سانتی‌متر و کل ذرات معلق با میانگین 815 میلی‌گرم در لیتر در شهریور کمترین مقدار را نشان دادند. نتایج آنالیز واریانس ارزیابی کیفی رودخانه نشان داد که ایستگاه محمدآباد در بالادست از نظر دما و اکسیژن محلول نسبت به دو ایستگاه دیگر و ایستگاه تجن در پایین‌دست از نظر هدایت الکتریکی، کل ذرات معلق و دبی با دو ایستگاه دیگر تفاوت معنی‌داری دارند (p<0.05). نتایج نشان داد که فراوانی برخی از خانواده‌های راسته یک‌روزه‌ها مانند Baetidae با هدایت الکتریکی و کل ذرات معلق و حضور Oligoneuridae با اسیدیته و اکسیژن محلول ارتباط معنی‌داری دارند، لذا می‌توانند به عنوان شاخص کیفی منابع آب‌های جاری و سطحی محسوب شوند.