بررسی سینتیک جذب کادمیم توسط بنتونیت و نانو بنتونیت در حضور هیومیک اسید
نویسندگان
1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران
3 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.30466/asr.2022.121254چکیده
آلودگی با فلزات سنگین یکی از نگرانیهای عمده زیست محیطی در سراسر جهان است، چرا که این فلزات به دلیل سمی و خطرناک بودنشان تهدیدی برای انسان، حیوان و گیاه میباشند. کانیهای رسی که جزء اصلی خاک هستند، نقش مهمی در جذب آلایندههای مختلف از آب و خاک ایفا میکنند. بنتونیت و شکلهای اصلاح شده آن دارای ظرفیت بسیار بالاتری نسبت به سایر رسها برای جذب فلزات سمی دارند. بنابرین آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل با سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل زمان (5، 10، 20، 30، 60، 120، 240 دقیقه)، جاذبهای بنتونیت (B) و نانوبنتونیت (NB) (2 گرم بر لیتر) و هیومیک اسید (صفر، 100 و 500 میلیگرم بر لیتر) بود. نتایج نشاندهنده اثر افزایشی هیومیک اسید بر جذب کادمیم بهوسیله بنتونیت و نانوبنتونیت در زمانهای مختلف میباشد. بیشترین مقدار جذب کادمیم در تیمار 500 میلیگرم بر لیتر هیومیک اسید با میانگین 4370 میلیگرم بر کیلوگرم توسط جاذب بنتونیت و کمترین مقدار جذب در تیمار با عدم حضور هیومیک اسید 1134 میلیگرم بر کیلوگرم توسط جاذب بنتونیت مشاهده شد. در بررسی معادلات سینتیک جذب کادمیم با توجه به مقادیر R2 ، مناسبترین مدل برای برازش جذب سطحی کادمیم توسط دو جاذب بنتونیت و نانوبنتونیت در سه سطح هیومیک اسید، معادله سینتیک شبه درجه دوم (هر سه سطح هیومیک اسید در جاذب بنتونیت و تیمار 100 میلیگرم بر لیتر هیومیک اسید در جاذب نانو بنتونیت 99/0، در تیمار صفر و 500 میلیگرم بر لیتر هیومیک اسید به ترتیب 97/0 و 1 بود) میباشد. نتایج نشان داد که حضور هیومیک اسید میتواند به طور قابلتوجهی موجب افزایش جذب کادمیم بهوسیله جاذبها شود که تاثیر آن در جاذب بنتونیت بیشتر از نانو بنتونیت بود.