ارائهی مدلی جهت شناسایی و اولویتبندی موانع نوسازی بافت سکونتگاههای غیررسمی کلانشهرها با استفاده از تکنیک مدلسازی ساختار تفسیری (مطالعهی موردی شهر مشهد)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مهندسی و مدیریت ساخت،گروه مهندسی عمران, دانشگاه آزاد اسلامی, ساری, ایران
2 استادیار،گروه مهندسی عمران، موسسه آموزش عالی تجن، قائمشهر، ایران
doi
10.22080/usfs.2022.22504.2199چکیده
یکی از مهمترین راههای کاهش آسیبپذیری سکونتگاههای غیررسمی، نوسازی بافت محلات است، بافتی که بدلیل فرسودگی و غیر مقاوم بودن نه تنها موجبات نگرانی متولیان امر را فراهم آورده بلکه هزینههای زیادی را از جهات مختلف به جوامع تحمیل میکند. از طرفی نوسازی سکونتگاههای غیررسمی موجب بالا رفتن سطح زندگی ساکنین، بهبود خدماتدهی سازمانها و نهادهای مسؤول و درنتیجه باعث بالارفتن تابآوری شهرها خواهدشد. ولی بهرغم حضور و فعالیت دستگاهها و سازمانها و نهادهای مختلف در سالهای اخیر در این محلات، باز هم روند نوسازی این بافتها بسیار کند و نامحسوس است. بههمین منظور تحقیق حاضر با هدف شناسایی، رتبهبندی و مدلسازی موانع نوسازی بافت سکونتگاههای غیررسمی شهر مشهد انجام شد. پژوهش حاضر که مبتنی بر نظر خبرگان است با استفاده از روشهای کتابخآنهای و میدانی 29 مانع، در 5 دستهی اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، حقوقی و کالبدی، را بهعنوان موانع نوسازی بافت سکونتگاههای غیررسمی شهر مشهد شناسایی و با استفاده از تکنیک تاپسیس و اصل پارتو 10 مانع نخست را بهعنوان موانع کلیدی شناسایی و به کمک روش ساختار تفسیری مدلسازی نمود که در نهایت»"فقدان مدیریت یکپارچهی شهر«" بهعنوان اصلیترین مانع در جهت نوسازی بافت سکونتگاههای غیررسمی در پایینترین سطح و سنگ زیربنای موانع و بهعنوان مانعی که بیشترین تأثیر را بر سایر موانع و کمترین اثر پذیری را از آنها داشته شناسایی شد. درنتیجه ایجاد مدیریت یکپارچهی شهری به معنای ایجاد مدیریتی واحد و هماهنگ بین دستگاههای متولی و بهمنظور برقراری قوانین، ضوابط، امتیازات و مشوقهایی متناسب با ساختار هر محله موجب ارتقای شرایط کار و زندگی ساکنین و بهبود کالبد شهری و کاهش اثر سایر موانع موجود در مسیر نوسازی و تسریع در نوسازی و ساماندهی و احیای بافت سکونتگاههای غیررسمی خواهد شد.
