استفاده از آنزیم‎های آنتی‌اکسیدان کیتون (Acanthopleura vaillantii) به‌عنوان نشانگر آلودگی فلزات سنگین در مناطق بین جزر و مدی دریای عمان

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران

2 گروه زیست‌شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران

3 هیات علمی گروه زیست شناسی دریا، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار

doi
چکیده

آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان بخش مهمی از سیستم دفاعی بدن موجودات است که در مقابل آلاینده‌ها واکنش‌پذیری بالایی نشان می‌دهد. در این تحقیق تغییرات سطوح آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان سوپراکسیددیسموتاز(SOD) و کاتالاز(CAT) در نرم‎تن کیتون(Acanthopleura vaillantii)در پاسخ به آلودگی فلزات سنگین مس، روی و کروم در سواحل دریای عمان مورد بررسی قرار گرفت.بدین منظور 18 نمونه رسوب و 180 عدد کیتون از ایستگاه‌های رمین، دریابزرگ، ساحل‌دانشگاه‎دریانوردی، تیس، کنارک و آب‌شیرین‌کن جمع‌آوری شد. پس از زیست‌سنجی نمونه‌ها و جداسازی بافت نرم، میزان آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی توسط کیت‌های سنجش آنزیمی اندازه‌گیری شد. میزان تجمع زیستی فلزات سنگین در بافت نرم کیتون و رسوب پس از هضم اسیدی با استفاده از دستگاه جذب اتمی قرائت شد. غلظت فلزات سنگین (میکروگرم بر گرم وزن خشک) در بافت نرم کیتون به‌ترتیب مس(07/0±44/18)، روی(12/0±37) و کروم(13/0±8/6)؛ و در رسوب به‎ترتیب مس (1/0±3/7)، روی(28/0±3/17) و کروم(18/0±5/23) ثبت گردید. میزان آنزیم کاتالاز و سوپراکسیددیسموتاز به ترتیب 85/4±75/20 و 05/6±27/16 نانومول بر دقیقه بر میلی‎گرم‎پروتئین در بافت نرم کیتون به‌دست آمد.الگوی تجمع فلزات سنگین در بافت نرم کیتون به صورت کروم<مس<روی و در رسوب به‌صورت مس<روی<کروم ثبت شد.تجمع فلزات سنگین در رسوب ایستگاه‌های مورد مطالعه به‌صورت ساحل دانشگاه دریانوردی>رمین>کنارک>دریابزرگ>تیس>آب‎شیرین‎کن کاهش یافت.میزان آنزیم‌های کاتالاز و سوپراکسیددیسموتاز در بافت نرم کیتون در پاسخ به افزایش غلظت فلزات سنگین افزایش نشان داد.همبستگی قوی مثبت و معنی‌داری بین فلزات سنگین و آنزیم‌های کاتالاز و سوپراکسیددیسموتاز در بافت نرم کیتون نشان‌دهنده اثر تحریکی آلاینده‌ها بر ترشح آنزیم‌ها می‌باشد.بررسی آلودگی رسوبات با استانداردهای کیفیت رسوب نشان دهنده بی‌خطر بودن رسوبات از نظر فلزات مورد مطالعه در سواحل دریای عمان بود.