مقایسه سسکوئی‌ترپن‌های موجود در اسانس گیاهان Anthemis hyalina DC.، Matricaria recutita L. و Matricaria aurea (Loefl.) Schultz-Bip.

نویسندگان

1 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

2 دانشیار، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم دانشگاه تهران

4 استادیار، دانشکده علوم، دانشگاه تهران

doi
چکیده

کامازولن، آلفا-بیسابولن اکسید A و آلفا-بیسابولول اکسیدهای A وB از سسکوئی‌ترپن‌های مهم و ارزشمند در بابونه هستند که به دلیل موارد استفاده متعدد در مواد آرایشی-بهداشتی مورد توجه هستند. در این تحقیق گلهای سه گونه Matricaria recutita L. (از سه رویشگاه در استان خوزستان، بوشهر و فیروزآباد فارس)، Matricaria aurea (Loefl.) Schultz-Bip. و Anthemis hyalina DC. هر کدام از یک رویشگاه به‌ترتیب در تنگ ارم و دشتستان جمع‌آوری گردید و پس از خشک شدن در محیط آزمایشگاه، به روش تقطیر با آب مورد اسانس‌گیری قرار گرفت. سپس ترکیبهای تشکیل‌دهنده اسانسها با استفاده از کروماتوگرافی گازی تجزیه‌ای (Analytical GC) و گازکروماتوگراف متصل به طیف‌سنج جرمی (GC/MS) و محاسبه اندیس‌های بازداری، مورد شناسایی قرار گرفتند. بازده اسانس M. recutita در نمونه بوشهر 85/2%، در نمونه خوزستان 68/0% و در نمونه فارس 35/2% بود، در حالی‌که بازده اسانس M. aurea 63/0‌% و بازده اسانس Anthemis hyalina 54/2% بدست آمد. تعداد 9 ترکیب در اسانس نمونه‌های مختلف M. recutita شناسایی شد که از بین آنها آلفا-بیسابولن اکسید A (4/92%-4/63%)، آلفا-بیسابولول اکسید A (4/15%-3/3%) و کامازولن (6/10%-6/2%) عمده‌ترین اجزا بودند. تعداد 7 ترکیب در اسانس M. aurea شناسایی شد که اجزای اصلی شامل آلفا-بیسابولن اکسید A (0/59%)، آلفا-بیسابولول اکسید A (3/22%) و کامازولن (8/8%) بودند. همچنین 6 ترکیب در اسانس Anthemis hyalina شناسایی شد. ترکیبهای عمده این اسانس آلفا-بیسابولن اکسید A (1/66%)، آلفا-بیسابولول اکسید A (5/15%) و کامازولن (9/6%) بودند.