روند تغییرات ویژگی‌های خاک و عملکرد کلزا در تناوب با ذرت در اثر تیمارهای گوگرد

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

2 دانشیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

3 دانشیار، بخش تحقیقات بیولوژی خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 استادیار، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

doi
10.30466/asr.2022.121255
چکیده

هدف از این تحقیق بررسی تأثیر کود گوگرد همراه با تیوباسیلوس بر عملکرد و اجزای عملکرد کلزا و برخی خصوصیات شیمیایی خاک در تناوب با ذرت طی سه سال متوالی بود. این تحقیق در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با هفت تیمار گوگردی با مقادیر مختلف صفر، 750، 1500 و 3000 کیلوگرم در هکتار در سه تکرار انجام شد. تیمارها به خاک دو هفته قبل از کاشت اضافه شدند. نمونه‌برداری‌های خاک به صورت دو ماهه و چهار ماهه انجام شد و اندازه‌گیری‌ها شامل میزان شوری، اسیدیته و سولفات خاک و بعد از برداشت محصول شامل صفات میزان EC (شوری)، pH (اسیدیته)، SO4-2 (سولفات)، Fe (آهن)، Zn (روی)، Mn (منگنز)، P (فسفات)، N (نیتروژن) و K (پتاسیم) و صفات زراعی گیاه شامل وزن هزار دانه، ارتفاع بوته، تعداد دانه در خورجین، تعداد خورجین در بوته و عملکرد بودند. نتایج نشان داد که با افزایش مقادیر کودهای گوگرد، عملکرد دانه، تعداد دانه در خورجین و تعداد خورجین در بوته افزایش معنی‌داری طی سه سال متوالی پیدا کردند. علاوه بر این، با گذشت زمان، روند تغییرات ویژگی‌های شیمیایی خاک شامل سولفات، پتاسیم و نیتروژن خاک بهبود یافت و باعث کاهش تغییرات این عناصر در خاک گردید. به علاوه، در نمونه‌برداری‌های دوماهه و چهار ماهه از خاک، روند افزایشی میزان شوری و اسیدیته خاک در اثر تیمارهای مختلف گوگرد طی سال‌های متوالی مشاهده شد، اما این صفات بعد از برداشت کلزا تغییرات معنی‌داری نشان ندادند. بر اساس نتایج بدست آمده می‌توان پیشنهاد کرد که تناوب زراعی و استفاده از کود گوگرد اثر مثبتی بر ویژگی‌های شیمیایی خاک و عملکرد محصول زراعی اصلی خواهد داشت.