فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساکنین شهر در معرض سطوح بالایی از عوامل استرس‌زا قرار می‌گیرند و این مواجهه عامل شیوع بیماری‌های روانی در آنهاست. اما با توجه به اهمیت سلامت روان و استرس شهری مطالعات کمی به پیوندهای بالقوه بین جنبه‌های محیط ساخته شده و سلامت روان پرداخته‌اند و تاکنون تحقیقات کافی در مورد عوامل استرس‌زای شهری صورت نگرفته‌است. در حالی که تمرکز بر ویژگی‌های شهری مؤثر بر این موضوع و سعی در کاهش آن در تدوین برنامه ریزی و طراحی شهری درمانگر استرس، بسیار مهم است. به همین منظور این پژوهش با هدف بررسی عوامل مؤثر بر استرس‌ شهری، بیان شده در اسناد و پژوهش‌های مرتبط انجام شده‌است. روش تحقیق در این پژوهش مروری بوده و برای جمع‌آوری داده‌ها از روش مرور سیستماتیک مبانی نظری و برای تحلیل آنها از شیوۀ تحلیل محتوای مقوله‌ای استفاده شده‌است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که مطالعات پیشین در این حوزه استرس شهری را بیشتر ناشی از عوامل استرس‌زای اجتماعی مانند میزان تراکم جمعیتی (خیلی بالا یا خیلی پایین)، انزوای اجتماعی، محرومیت اجتماعی و تعاملات اجتماعی ضعیف و عوامل استرس‌زای محیطی مانند آلودگی صوتی و آلودگی هوا می‌دانند. پس از این عوامل، ناامنی شغلی و بیکاری، بی‌عدالتی در شهر، تراکم رفت‌وآمد بالا، کمبود فضای سبز و دسترسی ضعیف به آن، عدم وجود فرصت‌های آموزشی مناسب، کیفیت پایین واحد مسکونی، اقلیت قومی یا گروهی بودن و وضعیت اقتصادی و اجتماعی پایین دارای اهمیت هستند. درنتیجه آنچه موجب بالا بودن استرس در شهرها در مقایسه با روستاها می‌شود عوامل اجتماعی و محیطی است، البته سایر عوامل نیز اهمیت بسیاری دارند و سیاست‌گذاران، برنامه ریزان، طراحان و معماران باید پس از شناخت مناسب از عوامل استرس‌زا، در جهت کاهش آنها در محیط شهری گام بردارند.