فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طراحی هدفمند ساختار شهر و به‌ویژه ساختار نشانه‌ای در ارتقای کیفیت قلمروهای همگانی نقشی اساسی دارد. برای دست‌یابی به این ساختار، نه‌تنها مجموعه‌ای از عناصر نشانه‌ای، بلکه نحوه‌ی چیدمان آنها در قالب شبکه‌ای به‌هم پیوسته ضروری می‌نماید. با توجه به اهمیت نشانه‌ها در انسجام فضایی- کالبدی و درک یکپارچه از ساختار شهر، این پژوهش بر آن است تا با تأکید بر ساختار نشانه‌شناختی و ادراک و نقشه‌های ذهنی شهروندان، به تبیین نظام بصری شهر جدید صدرا از دو منظر شهروندان و کارشناسان با روش‌شناسی ترکیبی بپردازد. بدین منظور نقشه‌ی ذهنی شهروندان با کمک عناصر نمادین و شناسایی نقاط عطف در 3 مرحله ترسیم و با هم‌پوشانی نقشه‌های ذهنی با استفاده از نرم‌افزار GIS، نقشه ادراکی یکپارچه تولید شد. سپس برای درک ساختار نشانه‌شناختی، عناصر نقشه‌های ذهنی شهروندان با استفاده از روش AHP مشخص شد که نشانه‌های بصری، ادراکی، عملکردی و ساختاری به ترتیب از اولویت‌های انتخاب‌شده توسط کارشناسان متخصص هستند. رتبه‌بندی‌ها با استفاده از روش SAW برای ارزیابی کیفیت عناصر نقشه‌های ذهنی در رابطه با معیارهای فرعی هر عنصر مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که ویژگی‌های هر نشانه و نحوه‌ی قرار گرفتن آنها در چیدمان ساختار نشانه‌ای شهر می‌تواند آن را در طیف مختلف ادراکی قرار دهد. با توجه به تحلیل‌های صورت گرفته بر تصاویر ذهنی افراد پیرامون ساختار نشانه‌ای شهر صدرا مشخص می‌گردد که نشانه‌ها، کیفیت‌های بصری، ورودی شهر و ورودی خیابان‌های شاخص، فضاهای عمومی و مسیرها جزو عناصر تشکیل‌دهنده‌ی نقشه‌ی ادراکی شهروندان و نظام بصری شهر هستند که با وجود رتبه‌بندی بالاتر کیفیت ادراکی آنها در مرکز شهر، توانسته‌اند جایگاه‌شان را به‌صورت شبکه‌ی ساختار نشانه‌ای بر اساس طیف ارزشی عناصر نشانه‌ای در ذهن افراد تثبیت نمایند