ارزیابی سناریوهای مختلف مدیریت منابع آب دشت تالار با استفاده از مدلسازی آب زیرزمینی و سیستمهای یکپارچه منابع آب
نویسندگان
1 کارشناس آب های زیرزمینی، شرکت آب منطقه ای مازندران، ساری، ایران
2 استادیار، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری،
doi
چکیده
آبهای زیرزمینی بهعنوان یکی از منابع مهم و عمده تامین آب شرب و کشاورزی بهویژه در مناطق شمال کشور مطرح میباشد. همچنین افزایش فاصله بین عرضه و تقاضا، توجه جدی به مبانی تخصیص بهینه آب را اجتنابناپذیر نموده و مدیریت عرضه و تقاضای آب را ضروری مینماید. بنابراین شناخت عوامل مهم تغذیه و تخلیه آب زیرزمینی از فاکتورهای اساسی در مدیریت صحیح جامع منابع آب از جمله بخش کشاورزی میباشد. در این پژوهش از مدل شبیهسازی و مدل مدیریت تخصیص در حوضه آبریز رودخانه تالار، واقع در استان مازندران استفاده شد. ابتدا آب زیرزمینی منطقه مورد مطالعه با استفاده از مدل MODFLOWشبیهسازی شد و سپس بهمنظور مدیریت تخصیص آب در منطقه مورد مطالعه، اطلاعات حاصل از مدل آب زیرزمینی به مدل شبیهسازی و تخصیص منابع آب (WEAP) انتقال یافت. برای برنامهریزی و مدیریت منطقه تحت مطالعه در محیط مدلسازی، سناریوهای معرفی مختلفی اعمال شد و تاثیر آن بر وضعیت عرضه و تقاضا و تغییرات ذخیره آب زیرزمینی و افت سطح ایستابی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج واسنجی مدل MODFLOW نشان داد که انطباق خوبی بین سطح ایستابی مشاهدهای و شبیهسازیشده وجود دارد بهطوریکه میزان RMSE برای جریانهای ماندگار و غیر ماندگار بهترتیب 336/0 و 49/0 به دست آمد. همچنین نتایج مدل WEAP براساس سناریوی بروز خشکسالی نشان داد که منطقه با 10 میلیون مترمکعب کاهش حجم مخزن روبهرو خواهد شد که در نتیجه وضعیت منابع آب بهمراتب بحرانیتر خواهد بود. نتایج نشان داد که با تلفیق همزمان مدل آب زیرزمینی و مدل یکپارچه مدیریت منابع آب، نتایج قابل اعتمادتری در دشت مورد مطالعه بهدست خواهد آمد.