تحولات بنیادین قانون کاهش مجازات حبس تعزیری در فرآیند تحقیقات مقدماتی

نویسندگان

1 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه،ارومیه، ایران

3 دانشجوی مقطع دکترای حقوق جزا و جرم شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.ایران

doi
10.22054/jclr.2023.60463.2328
چکیده

مجازات سالب آزادی با عنایت به عدم موفقیت درکاهش جرایم و پیشگیری از تکرار­جرم، منجر به تورم جمعیت کیفری شد. در نتیجه رویکرد حبس ­زدایی قوت گرفت. در همین راستا سیاست حبس ­زدایی، ابتدا استفاده از جایگزین­های حبس مورد توجه قرارگرفت و در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 قلمرو شمول و انواع آن ذکر و در قانون دادرسی­ کیفری قواعد شکلی بیان­ گردید. سپس تدابیر فروتقنینی درقوه قضاییه در راستای بکارگیری این نوع ازمجازات­ها تدوین و به مقامات قضایی ابلاغ­ شد. بااین­ وجود موفقیت این­ نوع از مجازات­ها در راستای­کاهش تعداد محبوسین، مشکلات ریشه­ای همچون شدت بالای مجازات حبس­های تعزیری پیش­بینی شده درقوانین ­جزایی، مهم­ترین عاملی بود­که مانعی برای­ آزادی محبوسین قلم داد می­ شد. درجهت رفع این­ مشکل، قانون­ کاهش ­مجازات­های حبس ­تعزیری 1399 تصویب شد. نوشتار حاضر به روش­ توصیفی­ تحلیلی و باهدف بررسی­ تحولات این قانون در­فرایند رسیدگی درمرحله تحقیقات به نگارش درآمده به این نتیجه می­ رسد­که تصویب این قانون آثار مهمی در تصمیمات و قرارهای صادره درمرحله تحقیقات مقدماتی به دنبال خواهد داشت­ که از مهم­ترین این­ آثار می­توان به اثرگذاری دراخذ قرارهای ­تأمین­ کیفری متهم، اثرگذاری در شمول مرورزمان و اثرگذاری در تعیین صلاحیت مراجع قضایی اشاره کرد.