ارزیابی تاثیر آتشسوزی بر ویژگیهای شیمیایی خاک جنگل در بالا و پایین دامنه در منطقه سروآباد استان کردستان
نویسندگان
1 گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.30466/asr.2022.121219چکیده
پستی و بلندی و آتشسوزی، میتوانند تاثیرات قابل توجهی بر ویژگیهای خاک بگذارند. پستی و بلندی، یکی از عوامل اثرگذار بر شدت آتش میباشد. هدف از انجام این پژوهش، مقایسه اثر آتش بر ویژگیهای شیمیایی خاک در دو موقعیت بالا و پایین دست یک دامنه بود. به این منظور، یک هفته پس از آتشسوزی، در دامنهای با جهت غربی واقع در روستای رزآب شهرستان سروآباد که در تابستان سال 1397 در آن آتشسوزی رخ داده بود، شش ترانسکت در دو منطقه سوخته و نسوخته یا شاهد (سه ترانسکت در هر منطقه) و نزدیک به هم به طول تقریبی 100 متر از بالا به پایین دامنه و به فاصله 20 متر از یکدیگر از خاک نمونهبرداری شد. در مجموع تعداد 36 نمونه خاک برداشت و برخی از خصوصیات شیمیایی شامل کربن، نیتروژن، فسفر، کلسیم، منیزیم، پتاسیم ، pH و EC اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد تمامی متغیرهای اندازهگیری شده خاک، در بالای دامنه منطقه نسوخته از پایین دامنه نسوخته کمتر بود. اما در منطقه سوخته، مقدار pH و هدایت الکتریکی و کلسیم در بالای دامنه نسبت به پایین دامنه، افزایش بیشتری یافت. همچنین مقدار کربن و نیتروژن در بالای دامنه افزایش کمتری نسبت به پایین دامنه داشته است. مقدار فسفر خاک سوخته فقط در بالای دامنه نسبت به خاک نسوخته تفاوت داشت. بهطور کلی میتوان گفت با مقایسه ویژگیهای خاک سوخته در طول دامنه در دو موقعیت بالا و پایین دامنه، بهطور غیرمستقیم شدت آتش در این دو موقعیت میتواند سنجیده شود. با توجه به تغییرات ویژگیهای خاک در منطقه سوخته، شدت آتش در بالای دامنه ، به دلیل انتقال حرارت از پایین به بالای دامنه، بیشتر بوده است.