فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نسبت سدیم قابل‌تبادل (ESR) و نسبت جذبی سدیم (SAR) دو فاکتور مهم در خاک‌های سدیمی می‌باشد. تخمین دقیق نسبت سدیم قابل‌تبادل (ESR) که اغلب با استفاده از تست‌های آزمایشگاهی پرهزینه و وقت‌گیر انجام می‌شود، از اهمیت زیادی در اصلاح خاک‌های سدیمی برخوردار می‌باشد. در مطالعات صورت گرفته در مناطق مختلف، بین نسبت سدیم قابل‌تبادل (ESR)  و نسبت جذبی سدیم (SAR) رابطه قابل قبولی گزارش‌شده است. هدف از این مطالعه ارزیابی رابطه رگرسیون خطی بین کاتیون‌های محلول و قابل‌تبادل و نسبت جذبی سدیم در دشت سرخس استان خراسان رضوی می‌باشد. در این مطالعه 124 نمونه خاک به‌طور تصادفی از لایه‌های سطحی و عمیق خاک‌های نواحی آزمایش برداشته شد. نمونه‌های خاک از عمق‌های 0-30 سانتی‌متری تا 30-60 سانتی‌متری عمق خاک به‌وسیله آگر برداشته شد. سپس مدل رگرسیون خطی برای تخمین نسبت سدیم قابل‌تبادل در خاک‌های شور خاک بکار رفت. نسبت سدیم قابل‌تبادل اندازه‌گیری شده در نمونه‌های خاک با نسبت سدیم قابل‌تبادل تخمینی توسط مدل مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که مقادیر ESR و SAR نسبت به عمق تغییر­پذیری زیادی داشته و ESR از  SAR تغییر­پذیری بیشتری نشان داد. نتایج آنالیزهای آماری نشان داد که به ترتیب در عمق‌های 30-0 سانتی‌متری و 60-30 سانتی‌متری خاک مدل رگرسیونی ESR=0.0182SAR-0.027 با (R2=0.92, P<0.001) و ESR=0.0157SAR-0.020 با (R2=0.83, P<0.001) مورد قبول می باشند. بنابراین به‌جای آزمایش‌های وقت‌گیر و پر هزینه می­توان از این دو مدل رگرسیونی در منطقه مورد مطالعه استفاده کرد.