ارزیابی کیفیت آب رودخانه دز با استفاده از روشهای آماری چند متغیره
نویسندگان
1 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب،دانشگاه شهید چمران اهواز،
2 استادیار، گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب ،دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران،
doi
چکیده
در تحلیل آماری متغیرهای کیفی آب، تعیین روابط بین متغیرهای مزبور، از مسائل مهم بهشمار میآید. در این تحقیق جهت یافتن روابط بین متغیرها و تعیین متغیرهای اصلی تعیینکنندهی کیفیت آب بهترتیب از تحلیل همبستگی کانونی و تحلیل مولفهی اصلی استفاده شد. همچنین برای دستهبندی ایستگاههای مورد مطالعه از روش تحلیل خوشهای استفاده شد. نتایج نشان داد بین دو دسته متغیرهای فیزیکی و شیمیایی رودخانهی دز، رابطهی معنیداری وجود دارد که بیشتر ناشی از منابع انسانساخت (مانند کشت و صنعت هفت تپه و کارخانجات صنعتی) هستند. همچنین نتایج تحلیل مولفهی اصلی، نشان داد متغیرهای اصلی تعیینکنندهی کیفیت آب رودخانهی دز EC، دما، SAR، SO4، pHو DO هستند که اغلب ناشی از آلایندههای صنعتی و انسانی میباشند. نتایج حاصل از تحلیل خوشهای برای دستهبندی ایستگاهها نشان داد ایستگاههای بامدژ و حرمله (پاییندست شهر دزفول) از نظر تشابه متغیرهای کیفی آب در یک دسته قرار میگیرند و ایستگاه تله زنگ (بالادست شهر دزفول) با سایر ایستگاهها شباهتی ندارد. بنابراین منطقهی شهرنشین و آلایندههای انسانی در دستهبندی ایستگاهها تاثیر بهسزایی داشتهاند.