ارزیابی کیفیت آب رودخانه دز با استفاده از روش‌های آماری چند متغیره

نویسندگان

1 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب،دانشگاه شهید چمران اهواز،

2 استادیار، گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب ،دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران،

doi
چکیده

در تحلیل آماری متغیرهای کیفی آب، تعیین روابط بین متغیرهای مزبور، از مسائل مهم به­شمار می­آید. در این تحقیق جهت یافتن روابط بین متغیرها و تعیین متغیرهای اصلی تعیین­کننده‌ی کیفیت آب به­ترتیب از تحلیل همبستگی کانونی و تحلیل مولفه‌ی اصلی استفاده شد. همچنین برای دسته­بندی ایستگاه‌های مورد مطالعه از روش تحلیل خوشه‌ای استفاده شد. نتایج نشان داد بین دو دسته متغیرهای فیزیکی و شیمیایی رودخانه‌ی دز، رابطه‌ی معنی­داری وجود دارد که بیشتر ناشی از منابع انسان­ساخت (مانند کشت و صنعت هفت تپه و کارخانجات صنعتی) هستند. هم­چنین نتایج تحلیل مولفه‌ی اصلی، نشان داد متغیرهای اصلی تعیین­کننده‌ی کیفیت آب رودخانه‌ی دز EC، دما، SAR، SO4، pHو DO هستند که اغلب ناشی از آلاینده‌های صنعتی و انسانی می‌باشند. نتایج حاصل از تحلیل خوشه‌ای برای دسته‌بندی ایستگاه‌ها نشان داد ایستگاه‌های بامدژ و حرمله (پایین­دست شهر دزفول) از نظر تشابه متغیرهای کیفی آب در یک دسته قرار می‌گیرند و ایستگاه تله زنگ ­(بالادست شهر دزفول) با سایر ایستگاه‌ها شباهتی ندارد. بنابراین منطقه‌ی شهرنشین و آلاینده‌های انسانی در دسته‌بندی ایستگاه‌ها تاثیر به­سزایی داشته‌اند.