استخوان شناسی پساجمجمه ای در لاکپشت مهمیزدار (Testudo graeca)

نویسندگان

1 هیئت علمی تمام وقت

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه رازی، کرمانشاه

3 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

doi
چکیده

لاک‌پشت خشکی‌زی Testudo graeca Linnaeus, 1758 به خانواده Testudinidae تعلق دارد. ارزیابی استخوان شناختی مقایسه‌ای می‌تواند صفات سازشی این گونه را آشکار سازد. پژوهش حاضر به استخوان شناسی پساجمجمه ای لاک‌پشت مهمیزدار می-پردازد. در این مطالعه از دو نمونه جمع آوری شده از زیستگاه های منطقه دینور و چهارزبر در استان کرمانشاه استفاده شد. با استفاده از شیوه‌های رایج پاکسازی استخوان، استخوان‌ها جدا و تمیز شدند و بوسیله استریومیکروسکوپ مجهز به دوربین دیجیتالی مدل Olympus DP12 Germany عکسبرداری انجام شد. از لحاظ پساجمجمه‌ای، ستون فقرات در گونه T. graeca مجموعا از 55 مهره تشکیل شده است. دنده های گردنی در نمونه های بالغ وجود ندارد. کمربند سینه ای سه بخشی است که از استخوانی شانه ای و غرابی تشکیل شده است. کمربند لگنی بزرگ و سه بخشی است و از استخوان های تهیگاهی، نشیمنگاهی و شرمگاهی تشکیل شده است. استخوان بازو ستبر و مشخصا سیگموئید است. استخوان های زندزیرین و زندزبرین هم در بخش نزدیک و هم در بخش دور محکم به هم متصلند. استخوان های درشت نی و نازک نی طولشان تقریبا هم اندازه است و انتهای نزدیک و دور هر دو استخوان به اندازه زیادی گسترش عرضی دارند. از پژوهش حاضر می‌توان نتیجه گرفت که شکل و تعداد استخوان‌های تشکیل‌دهنده پساجمجمه، دست، کمربند سینه‌ای، پا و کمربند لگنی، و سطوح مفصلی استخوان‌های تشکیل دهنده اسکلت خاص گونه می باشد که می‌تواند به علت سازگاری های این گونه با زیستگاه‌های متفاوت حاصل شده باشد.