تاثیر سوپرجاذب و مدیریت تلفیقی کودهای شیمیائی و آلی بر کاهش سمیت بور در نهال نارنج (Citrus aurantium)

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب کرمان

2 عضو هیات علمی بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

3 کارشناس بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی جنوب استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

doi
10.30466/asr.2022.121218
چکیده

جنوب استان کرمان با تولید مرکبات در حدود 500 هزار تن در سال، رتبه سوم در کشور را دارا می­باشد. یکی از عوامل محدودکننده تولید در منطقه از نظر کمی و کیفی غلظت برخی عناصر بویژه بور (B) در آب آبیاری است. بررسی اثر کود آلی، سوپرجاذب و کود شیمیایی به همراه کلسیم بر کاهش سمیت بور آب آبیاری بر نهال نارنج بصورت فاکتوریل در قالب بلوک­های کامل تصادفی در چهار تکرار در سال­های 96 و 97 انجام گرفت. عوامل شامل کود گاوی در دو سطح (0 و 2 درصد وزنی)، سوپر جاذب با سه سطح (0، 1/0، 25/0 درصد وزنی) و کودهای شیمیایی در سه سطح (شاهد، مصرف متعادل کودهای شیمیائی بدون کلسیم بر اساس آزمون خاک و مصرف متعادل کودهای شیمیائی بر اساس آزمون خاک به همراه کلسیم از منبع نیترات کلسیم) بودند. آبیاری به روش قطره­ای و با آب دارای EC 845 میکروزیمنس بر سانتیمتر و غلظت بور 55/1 میلی­گرم در لیتر انجام گرفت. نتایج نشان داد که اثرات ساده و تلفیقی سوپرجاذب، کودهای شیمیایی و آلی بر درصد برگ­های دارای علائم سمیت بور، غلظت بور در سطح یک درصد معنی­دار بود. بیشترین غلظت بور در برگ­ (3/144 mg/kg) در تیمار شاهد با بیشترین تعداد برگ­های­ دارای علائم مسمومیت بور (97/22 درصد) و کمترین غلظت پتاسیم، منیزیم، آهن و روی مشاهده شد. تیمار مصرف توأم 2 درصد ماده آلی+ 25/0 درصد سوپرجاذب+ مصرف متعادل کودهای شیمیائی بر اساس آزمون خاک (بدون کلسیم) کمترین درصد برگ­های دارای علائم مسمومیت بور و کمترین مقدار بور را داشت اما بالاترین درصد افزایش منیزیم (4/136)، پتاسیم (4/197)، آهن (139) و روی (123) را نسبت به تیمار شاهد نشان داد. نتایج نشان داد که کاربرد جداگانه و تلفیقی کودهای شیمیایی و آلی به همراه سوپر جاذب در خاک­های با سمیت بور قادر به کاهش اثرات سمیت و بهبود شرایط تغذیه­ای گیاه می­باشد.