اثرات مقدار و اندازه ذرات بیوچار‌ بر آب قابل‌استفاده، مقاومت روزنه‌ای، وزن خشک ریشه و کارآیی مصرف آب گندم

نویسندگان

1 گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد

2 دانشگاه شهر کرد

3 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر رفسنجان، رفسنجان، ایران

doi
10.30466/asr.2022.121220
چکیده

بیوچار با بهبود ویژگی‌های خاک و گیاه، به تولید پایدار کمک می‌کند. در مطالعات انجام‌ شده، کمتر به بررسی اثر اندازه ذرات و مقدار بیوچار بر ویژگی‌های خاک و کارآیی مصرف آب در شرایط مزرعه پرداخته ‌شده است. این پژوهش با هدف بررسی اثر مقادیر مختلف دو نوع بیوچار با اندازه ذرات متفاوت بر آب قابل‌استفاده گیاه (PAW)، مقاومت روزنه‌ای، وزن خشک ریشه، عملکرد و کارآیی مصرف آب گندم (WUE) انجام شد. برای این منظور آزمایش فاکتوریل با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه فاکتور نوع، مقدار و اندازه ذرات بیوچار در مزرعه اجرا گردید. بیوچار­های کاه گندم و هیزم زردآلو در اندازه‌های 5/0-0 (S1)، 1-5/0 (S2) و 2-1 (S3 ) میلی‌متر با مقادیر 5/0(R1)، 5/1  (R2) و ۳ (R3) درصد وزنی به خاکی با بافت لوم شنی در عمق 15-0 سانتیمتر اضافه گردیدند. بیوچار کاه گندم با اندازه ذرات S2 در مقدار R3 و بیوچار هیزم زردآلو با اندازه ذرات S1 در مقدار R3 ، میزان PAW را بیشتر از بقیه تیمارها درسطح هر بیوچار افزایش دادند. کمترین مقاومت روزنه‌ای در اندازه ذرات S3 بیوچار­های کاه گندم و هیزم زردآلو و به ترتیب در مقادیر R1 و R2 این بیوچار­ها مشاهده شد. وزن خشک ریشه گندم کمتر تحت تأثیر مقدار و اندازه ذرات بیوچار قرار گرفت. افزایش معنی‌دار میزان عملکرد گندم در مقایسه با شاهد، در بیوچار گندم با اندازه ذرات S2 با مقدار R3  مشاهده شد. در برخی از تیمارها، میزان عملکرد نسبت به شاهد کاهش معنی‌داری داشت. یافته‌های این تحقیق اثربخشی بیشتر بیوچار کاه گندم در اندازه ذرات S2 و مقدار R3  بر افزایش WUE را نشان داد. به طور کلی می­توان نتیجه گرفت که تغییر اندازه ذرات بیوچار بسته به مقدار بیوچار اضافه‌شده به خاک و نوع مواد اولیه بیوچار اثرات متفاوتی بر ویژگی‌های خاک داشت.