لزوم برنامهریزی توسعه درونی با تأکید بر پایداری شهری (نمونه مورد مطالعه: شهر مراغه)
نویسندگان
1 دانشیار، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران
3 مربی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران
doi
10.22108/sppl.2017.81398.0چکیده
سیاست توسعه درونزای شهری، از سیاستهای سهگانه توسعه شهری است که میتواند پاسخگوی بسیاری از نیازهای مردم، ازجمله اسکان سرریز جمعیت شهری و ارتقای سرانههای خدمات شهری باشد و مادامیکه در شهر ظرفیت لازم وجود دارد، استفاده از سایر سیاستهای توسعه شهری، تحمیل هزینههای اضافه بر محیط است. شهر مراغه باوجود ظرفیتهای توسعه درونی، بدون توجه به موانع فیزیکی به رشد پراکندهوار خود ادامه میدهد که موجب اتلاف هزینهها و ناپایداری محیطی شده است که هدایت آگاهانه و ساماندهی اساسی را میطلبد. ازاینرو پژوهش حاضر درصد است تا ضمن شناخت موانع توسعه فیزیکی شهر مراغه بهمنظور مقابله با گسترش پراکندهوار شهر و احیاء بافت فرسوده و قدیمی مرکز شهر در جهت ایجاد توسعه پایدار شهری، لزوم برنامهریزی توسعه درونی شهر مراغه را بیان میکند. روش این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی باهدف کاربردی است. جهت ارزیابی شاخصها برای تعیین پهنههای مناسب توسعه شهری، از مدل ANP در رویکرد تلفیقی با GIS استفادهشده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد: شاخصهای مؤثر در توسعه درونی شهر مراغه؛ شاخص متوسط تراکم ساختمانی85 درصد، متوسط سطح اشغال کل شهر 61 درصد، باغات و فضای سبز از بین رفته در فاصله سالهای 1373 تا 1385 در طول 13 سال، 1859273مترمربع معادل 92/185هکتار، توزیع سازگاری کاربریها کاملاً سازگار 25/89 درصد، 1/57درصد بناهای مسکونی دارای قدمت زیاد و مقاومت کمتراند، و 1/56 درصد ساختمانهای مسکونی از کیفیت پایین برخوردارند، سرانه کلی معابر برابر 88/27 مترمربع میباشد اگرچه سرانه کلی معبر در حد بالایی است ولی تناسب لازم بین عملکردهای مختلف وجود ندارد. بافت قدیمی و تاریخی شهر مراغه دارای بافت سنتی با تسلط کاربری مسکونی و کوچههای باریک و پرپیچوخم میباشد. نتیجه بهدستآمده حاکی از آن است که شهر مراغه شرایط و ظرفیتهای لازم برای توسعه درونزای، جهت نوسازی بافت فرسوده و ایجاد ساختمانهای با تراکم بالا و کاربری مختلط مسکونی - خدماتی و دسترسی بهتر را دارا است.