تاثیر کاربرد ترکیب اسید آمینه تریپتوفان با باکتری Bacillus simplex بر رشد رویشی گندم نان در شرایط گلخانه‌ای

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه'

3 بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات کشاورزی، مراغه، ایران

4 بیولوژی علوم خاک دانشگاه مراغه

doi
10.30466/asr.2022.121213
چکیده

تریپتوفان به عنوان پیش ماده ساخت اکسین توسط باکتری­های ریزوسفری بوده و اغلب از طریق هیدرولیز پروتئین­های موادآلی در خاک تأمین می­گردد. از اینرو به دلیل فقر ماده آلی در خاک­های کشور به ویژه در شرایط دیم می­تواند به عنوان یک عامل محدود کننده در این زمینه مطرح گردد. به این منظور آزمایشی گلخانه­ای در شرایط هیدروپونیک با افزودن تریپتوفان و مایه زنی بذور گندم با باکتری16  B. simplex جهت بررسی اثر آنها انجام شد. نتایج نشان دادند که 1/41 و 9/20 میلی­گرم بر لیتر اکسین میکروبی در غلظت 5 میلی­مولار تریپتوفان به ترتیب در محیط کشتهایLB  و تهیه شده از ترشحات ریشه توسط باکتری تولید می­گردد. مایه­زنی باکتریایی بذور گندم، افزودن 100 میلی­گرم بر لیتر تریپتوفان و افزودن تریپتوفان در این غلظت به همراه مایه زنی باکتریایی به ترتیب باعث افزایش 9 درصدی، کاهش 16 درصدی و کاهش 20 درصدی عملکرد ماده خشک اندام هوایی گندم در مقایسه با تیمار شاهد گردید. در ارتباط با ویژگی­های ریشه، در اثر کاربرد تریپتوفان هم در شرایط مایه­زنی باکتریایی و هم در شرایط بدون مایه زنی، چگالی ریشه 60 درصد کاهش ولی حجم تازه آن 70 درصد افزایش یافت. مطالعات میکروسکوپی و تصاویر کل ریشه نشان دادند که هم باکتری و هم تیمارهای تریپتوفان باعث ایجاد تغییرات مرفولوژیکی بویژه در پرپشتی تارهای کشنده در ریشه گردیدند. بر طبق نتایج این مطالعه کاربرد تریپتوفان با غلظت 100 میلی­گرم در لیتر، علی رغم بهبود خصوصیات ریشه، به دلیل احتمالی ایجاد تنش اکسین و اختلالات رشدی گندم توصیه نمی­گردد و لازم است که تحقیقات مشابه در غلظت‌های پایین‌تر انجام گیرد.