بررسی و ارزیابی تغییرات مکانی متغیرهای کیفی آب زیرزمینی جنوب دشت قروه و دهگلان با استفاده از روشهای زمین آمار
نویسندگان
1 گروه مندسی آب، دانشگاه زابل، زابل، ایران
2
3 گروه مهندسی آب دانشکده مهندسی آب و خاک دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
4
5
doi
10.22125/iwe.2018.93441چکیده
در سالهای اخیر استفاده بیش از حد از آبهای زیرزمینی سبب افت سطح ایستابی و کاهش کیفیت آبهای زیرزمینی شده است. بنابراین بررسی کیفی منابع آب زیرزمینی جهت مدیریت بهرهبرداری منابع آب و تعیین الگوهای کشت بهینه و اقتصادی ضروری است. روشهای زمینآمار از ابزارهای مناسب و پرکاربرد برای پایش متغیرهای کیفی هستند. در این راستا تغییرات مکانی متغیرهای کیفیNa+ ،TH ،EC ،SAR ،Cl- ،SO42- ،Mg2+ ،PH ،TDS وK+ مربوط به 70 حلقه چاه آبخوان جنوب دشت قروه و دهگلان واقع در استان کردستان مورد بررسی قرار گرفت. دوره آماری دادههای مورد استفاده در این پژوهش مربوط به سالهای 1391-1363 میباشد. پس از تجزیه و تحلیل تغییرنما در نرمافزار GS+، درونیابی دادهها با استفاده از سه روش کریجینگ معمولی، کریجینگ ساده و وزندهی عکس فاصله با توانهای 1، 2 و 3 انجام شد. نتایج نشان داد که نیمتغییرنمای همه جهته برای کلیه متغیرها تقریبا همسانگرد میباشد. همچنین نتایج نشان داد که روشهای کریجینگ معمولی و کریجینگ ساده در تخمین اکثر متغیرهای کیفی خطای کمتری داشتهاند. مقادیر آماره میانگین خطا (ME) در روشهای کریجینگ نزدیک به صفر بوده که نشاندهنده وجود حداقل اریب در تخمینها است. همچنین طبقهبندی کیفیت آب از نظر شولر و ویل کاکس انجام شد که نتایج نشان داد، اکثر چاهها در محدودهی خوب و تعداد کمی در محدودهی متوسط و بد قرار گرفتند. نتایج پهنهبندی نشان داد کیفیت آب زیرزمینی در قسمتهای غربی، جنوب و جنوبشرقی بهتر از سایر بخشها بوده است. بنابراین جهت بهبود وضعیت کیفی آبخوان در مناطق با کیفیت آب نامطلوب لازم است مدیریت کاهش مصرف و تغییر الگوی کشت اعمال گردد