تأثیر جنس پشت بام و زمان استحصال بر کیفیت آب باران استحصال شده از سطوح آبگیر منازل مسکونی شهری

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد ژئومورفولوژی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی

2 ژئومورفولوژی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

doi
10.22125/iwe.2018.93444
چکیده

جنس پشت‌بام و زمان استحصال آب دو عامل موثر بر کیفیت آب استحصال شده می‌باشد. هدف از این پژوهش بررسی پارامترهای کیفی و تعیین تفاوت اثر جنس پشت بام و زمان استحصال آب بر کیفیت آب استحصال شده در منطقه 8 تهران می­باشد. به این منظور30 نمونه رواناب سطحی در سال 1391 و 1392 از دو پشت بام با جنس­های ایزوگام و موزاییک برداشت شد. پارامترهای pH، هدایت الکتریکی، کربنات، بیکربنات، کلسیم کربنات، کل مواد محلول، کل مواد معلق، نیتروژن، نیترات، فسفات، فسفر و سولفات نمونه‌های رواناب اندازه­گیری شد. به منظور بررسی اثر جنس پشت‌بام و زمان استحصال بر کیفیت آب از آزمون t و من‌ویتنی استفاده شد. جهت بررسی ارتباط متغیرها و گروه­بندی آن‌ها به ترتیب از تحلیل همبستگی و تحلیل خوشه‌ای استفاده شد. نتایج نشان داد که مهم­ترین پارامترهای تأثیر گذار بر کیفیت آب، نیتروژن و نیترات می­باشد. نتایج همچنین نشان داد جنس متفاوت پشت بام­ها باعث تغییر در میزان برخی پارامترهای کیفی رواناب می­شود. جنس ایزوگام در مقایسه با جنس موزاییک بر روی پارامترهای نیتروژن و نیترات تأثیر بیش­تری دارد که می‌تواند به دلیل مواد اولیه تشکیل دهنده موزاییک و ایزوگام باشد. همچنین تمامی پارامترهای کیفیت آب به جز pH تحت تاثیر زمان استحصال آب (رواناب اولیه و نهایی) قرار دارند و بخش عمده بار آلودگی در رواناب اولیه وجود دارد. نتایج  تحلیل خوشه‌ای نشان داد که گروه‌بندی متغیرها بر اساس نوع آلاینده و ویژگی‌های موثر بر آن به ۴ گروه تقسیم می‌گردد. نتایج این مطالعه پیشنهاد می‌نماید که بخش نخست رواناب تولیدی حاصل از بارش  به دلیل کیفیت نامناسب ذخیره نگردد اما آب استحصال شده زمان‌های بعدی بارندگی می‌تواند راهکاری در تامین آب با کیفیت مناسب در مناطق خشک و کم‌آب کشور باشد.