شناسایی پناهگاه‌های اقلیمی گونه بز وحشی (Capra aegagrus, Erxleben, 1777) در اقلیم آینده ایران به منظور حفاظت

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

2 هیات علمی (دانشیار)، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

doi
چکیده

تهدیدات انسانی در طول چندین دهه اخیر تاثیرات منفی زیادی بر جمعیت‌های سمداران ایران داشته‌است. این درحالی است که تغییر اقلیم نیز می‌تواند به واسطه تغییر شرایط کنونی زیستگاه این گونه‌ها میزان آسیب‌پذیری آنها را دو چندان افزایش دهد. هدف از این مطالعه، بررسی تاثیر تغییر اقلیم بر زیستگاه‌های مطلوب بز وحشی (Capra aegagrus)، میزان جابه‌جایی کنونی آن و نحوه پراکنش آینده این گونه تحت دو سناریوی اقلیمی خوش‌بینانه و بد‌بینانه (RCP126 و RCP585) در بازده زمانی 2061 تا 2080 در سراسر ایران با استفاده از روش حداکثر آنتروپی (MaxEnt) است. در این بررسی از 32 متغییر محیطی در چهار گروه نقشه‌های توپوگرافیک، اقلیمی، کاربری اراضی و پوشش زمین بهره گرفته شده‌است. نتایج این بررسی نشان داد که زیستگاه‌های مطلوب این گونه در ایران هم اکنون 30 درصد از سطح زیستگاه‌های کل کشور را شامل می‌شود، این در حالیست که این میزان زیستگاه در آینده به 26 درصد کاهش پیدا خواهد کرد و به ترتیب در سناریوهای خوش‌بینانه و بد‌بینانه 26/10 و 73/9 درصد زیستگاه‎های زمان حال در آینده از بین خواهد‌رفت. نتایج بیان‌گر این مسئله است که فاکتور‌های انحراف معیار ارتفاع، شیب و فاصله از مناطق حفاظتی به عنوان تاثیرگذارترین فاکتور‌ها و حداقل دمای سردترین ماه و میانگین دمای گرم‌ترین فصل به عنوان کم اهمیت‌ترین فاکتور‌ها در مطلوبیت زیستگاه برای گونه در زمان حال و آینده معرفی شده‌است. این موضوع تا حدودی با سایر بررسی‌های صورت گرفته در مورد زیستگاه پازن در فصول مختلف سال و در مناطق مختلف ایران مشابه می‌باشد.