تاثیر نسبت اختلاط خاکاره با خاک بر عملکرد و خصوصیات مورفولوژیکی ریشه خیار گلخانه‌ای(Cucumis sativus L.) در سطوح رطوبتی مختلف

نویسندگان

1 اردبیل – دانشگاه محقق اردبیلی - دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی- گروه آبیاری

2 اردبیل - پارس آباد، کیلومتر 17 جاده اصلاندوز - دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی مغان

doi
10.30466/asr.2022.121233
چکیده

به‌منظور بررسی تاثیر خاک اره و تنش آبی بر خصوصیات مورفولوژیکی ریشه و عملکرد خیار گلخانه‌ای (Cucumis sativus L. var. Nagen 972) ، آزمایشی در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در دانشکده کشاورزی مغان انجام شد. فاکتور اصلی سطوح رطوبتی(I) (بدون تنش (شاهد)،  45، 65 درصد ظرفیت زراعی) و فاکتور فرعی، نسبت­های اختلاط خاک اره (SD) ( بدون خاک اره، 5، 10، 20 و 40 درصد حجمی خاک اره) بود. از میان تیمارهای مختلف خاک‌اره، تیمار 20 درصد موجب افزایش بیش‌تر وزن‌تر ریشه شد و این اختلاف با سایر تیمارها در سطح یک‌درصد بر اساس آزمون چند دامنه ای دانکن معنی‌دار گردید. پس از آن به‌ترتیب تیمارهای 10 ، 40، 5 و صفر درصد قرار گرفتند. بیش‌ترین طول ریشه مربوط به تیمار بدون خاک‌اره بود و پس از آن تیمار 10 درصد خاک‌اره در تخلیه رطوبتی 65 درصد قرار گرفت. همچنین  تیمار شاهد با 5 درصد خاک‌اره،  نیز دارای کمترین طول ریشه بود لیکن از نظر طول ریشه تمامی تیمارها در سطح یک‌درصد، در یک گروه قرار گرفتند. و با افزایش تخلیه رطوبتی از  صفر به 65 درصد ظرفیت زراعی، میزان عملکرد در تیمار بدون خاک‌اره، تقریبا 62 درصد کاهش یافت و در تیمار پنج درصد، میزان کاهش عملکرد به 55 درصد رسید. همچنین کاهش عملکرد در تیمارهای 10، 20 و 40 درصد خاک‌اره به‌ترتیب 18، 10 و 25 درصد برآورد شد.  بیش‌ترین عملکرد مربوط به تیمار 20 درصد در شرایط آبیاری کامل به میزان 134 تن در هکتار به‌دست آمد و تیمار40 درصد خاک‌اره  با 128 تن در هکتار در رتبه دوم قرار گرفت و در کلیه سطوح رطوبتی اعمالی، بالا بودن عملکرد تیمارهای خاک‌اره نسبت به تیمار شاهد مشاهده گردید، لذا در خاک شن-رس- لومی مورد مطالعه، استفاده از نسبت اختلاط 20 درصد خاک‌اره در شرایط آبیاری کامل و سطوح رطوبتی اعمالی، عملکرد بهتری دارد.