تأثیر اسید هومیک و اسید فولویک بر توانایی گیاه پالایی مس و کادمیوم توسط کرچک زینتی

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

2 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

4 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.30466/asr.2022.121192
چکیده

استفاده از یک روش ارزان قیمت و دوستدار محیط زیست جهت کاهش خطرات زیست محیطی فلزات سنگین امری ضروری است. در این پژوهش تاثیر اسیدهای هیومیک و فولویک بر فراهمی مس و کادمیوم و جذب آن­ها توسط کرچک زینتی بررسی شد. تیمارهای آزمایشی شامل دو سطح 5/0 و 1 درصد (وزنی) اسیدهای هیومیک و فولویک به همراه تیمار شاهد در پنج تکرار به یک خاک آلوده به مس و کادمیوم افزوده شدند. پس از گذشت 90 روز، برخی ویژگی­های رویشی گیاه، غلظت مس و کادمیوم قابل دسترس خاک و غلظت  مس و کادمیوم ریشه و شاخساره اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که کاربرد اسید هیومیک در سطح 5/0 درصد باعث افزایش خصوصیات رویشی کرچک زینتی شد. در مقابل، افزودن سطح 1 درصد اسید هیومیک و سطح 5/0 و 1 درصد اسید فولویک ویژگی­های رویشی گیاه کرچک را به طور معنی­داری کاهش داد. کاربرد سطوح 5/0 و 1 درصد اسید هیومیک به­ترتیب سبب افزایش 19 و 37 درصدی غلظت مس قابل دسترس خاک و افزایش 30 و 44 درصدی کادمیوم قابل دسترس خاک شد. در تیمارهای 5/0 و 1 درصد اسید فولویک، به­ترتیب غلظت مس قابل دسترس خاک 35 و 39 درصد و کادمیوم قابل دسترس خاک 42 و 54 درصد بیش­تر از تیمار شاهد بود. کاربرد اسید هیومیک و اسید فولویک سبب افزایش معنی­دار غلظت مس و کادمیوم در شاخساره و ریشه کرچک زینتی در مقایسه با تیمار شاهد شد.  فاکتور انباشت زیستی و فاکتور انتقال در تمامی تیمارها کمتر از 1 به دست آمد و تنها کاربرد سطح 1 درصد اسید هیومیک و اسید فولویک سبب افزایش این دو فاکتور گردید. بر اساس نتایج فاکتور تجمع زیستی کرچک زینتی به عنوان یک گیاه انباشتگر محسوب نمی­شود اما کاربرد اسید هیومیک و فولویک توانست کارایی کرچک زینتی در پالایش فلزات مس و کادمیوم از خاک را افزایش دهد.