تعیین شاخص تنش آبی گیاه (CWSI) سویا برای مدیریت آبیاری جهت حداکثر عملکرد و بهره‌وری آب

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان،خرم‌آباد،ایران

2 گروه زراعت واصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان،خرم‌آباد، ایران،

3 ,، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان،خرم‌آباد، ایران

doi
چکیده

چکیده مدیریت آب در مزرعه بسته به منابع آب و خاک موجود عمدتاً با هدف حداکثر تولید محصول یا حداکثر بهره­وری آب صورت می­گیرد. شاخص تنش آبی گیاه (CWSI) بخوبی بیانگر وضعیت آب در دسترس گیاه بوده و لذا به عنوان یک ابزار مناسب جهت مدیریت آبیاری در مزرعه مورد استفاده قرار می­گیرد. هدف از این تحقیق تعیین مقادیر شاخص تنش آبی گیاه سویا در مراحل مختلف رشد به منظور زمانبندی آبیاری جهت دستیابی به حداکثر عملکرد و بهره­وری آب آبیاری می­باشد. برای این منظور کشت سویا با چهار رژیم آبیاری در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان در تابستان 1395 انجام شد. سطوح آبیاری شامل I1، I2،  I3و I4 به ترتیب با 100، 80، 60 و 40 درصد نیاز آبی گیاه بودند. بر اساس نتایج تأثیر سطوح آبیاری روی عملکرد و بهره­وری آب سویا در سطح احتمال یک درصد معنی­دار بود. در مراحل مختلف رشد بیشترین مقادیر CWSI در تیمار I4 و کمترین آنها در تیمار I1 بدست آمد. همچنین همبستگی بین CWSI و میزان رطوبت خاک در سطح احتمال یک درصد معنی­دار شد. حداکثر عملکرد برابر 4/1765 کیلوگرم در هکتار و در تیمار I1 و حداکثر بهره­وری برابر 26/0 کیلوگرم بر متر مکعب و در تیمار I2 حاصل شد. از این رو مقادیر CWSI مربوط به تیمار I1 و I2 به عنوان مبنای برنامه­ریزی آبیاری برای دستیابی به حداکثر عملکرد و بهره­وری آب در نظر گرفته شد. در نهایت مقادیر شاخص CWSI برای زمان­بندی آبیاری سویا جهت دستیابی به حداکثر بهره­وری آب در مراحل توسعه، میانی و نهایی رشد گیاه به ترتیب 42/0، 37/0 و 29/0 برآورد شد.