فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  چکیده بهره­برداری بهینه از مخازن سدها با توجه به نقش آنها در کنترل آب­های سطحی و تأمین نیاز آبی بخش­های مختلف، از اهمیت بسزایی برخوردار می­باشد. در این پژوهش، قابلیت الگوریتم کرم شب تاب (FA) برای حل مسأله بهره­برداری بهینه از مخزن سد هراز به منظور تأمین آب مورد نیاز کشاورزی، شرب و صنعت و زیست­محیطی پایاب سد برای یک دوره 27 ساله (از سال آبی 64-63 تا 90-89) مورد بررسی قرار گرفته است. تابع هدف به صورت کمینه کردن مجموع مجذور کمبودهای نسبی ماهانه در طول دوره بهره­برداری تعریف گردید. کارآیی این الگوریتم­ها با تعیین شاخص­های عملکردی مخزن، مقدار تابع هدف، کمبود سالانه، متوسط ماهانه کمبود و برداشت آب مورد مقایسه و ارزیابی قرار گرفت. روش FA با اعتمادپذیری تأمین آب 3/88 درصد، بهتر از دو روش GA و SOP با مقدار 4/82 و 7/66  توانسته است نیازهای پایین­دست سد را تأمین کند. شاخص آسیب­پذیری سه مدل به ترتیب 20/0، 23/0 و 99/0 به دست آمد. نتایج حاکی از عملکرد بهتر الگوریتم FA نسبت به دو روش دیگر در حل مسآله بهره­برداری از مخزن می­باشد.