نقش سدیم نیتروپروساید در بهبود رشد و پاسخ‌های تنشی گل قرنفل تحت آبیاری با آب شور

نویسندگان

1 گروه باغبانی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، مازندران.

2 گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22034/idj.2025.543094.2624
چکیده

افزایش شوری منابع آبی به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان و ایران، یکی از چالش‌های اساسی در تولیدات کشاورزی است که رشد و عملکرد گیاهان را محدود می‌کند. با این حال، استفاده از ترکیباتی نظیر سدیم نیتروپروساید به‌عنوان دهنده نیتریک‌اکسید می‌تواند مقاومت گیاهان به تنش شوری را افزایش دهد. در این پژوهش اثر سطوح مختلف شوری (0، 3، 6 و 9 دسی‌زیمنس بر متر) و کاربرد 100 میکرومولار سدیم نیتروپروساید بر صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک و بیوشیمیایی گیاه قرنفل (Dianthus barbatus) بررسی شد. نتایج نشان داد که افزایش شوری به طور معنی‌داری رشد و عملکرد گیاه را کاهش داد، به ویژه در سطوح بالاتر (۶ و ۹ دسی‌زیمنس بر متر). کاربرد سدیم نیتروپروساید توانست اثرات منفی شوری را در سطوح شوری پایین تا متوسط (۰، ۳ و ۶ دسی‌زیمنس بر متر) به طور مؤثری تعدیل کند، اما در بالاترین سطح شوری (۹ دسی‌زیمنس بر متر) اثرات حفاظتی آن کاهش یافت. همچنین، سدیم نیتروپروساید موجب افزایش رنگدانه‌های فتوسنتزی، کاهش نشت یونی، حفظ محتوای آب نسبی برگ و پتاسیم برگ، و افزایش تجمع پرولین، پروتئین محلول و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز شد. این نتایج نشان می‌دهد که سدیم نیتروپروساید می‌تواند بخشی از آثار منفی شوری را در گیاه قرنفل تعدیل نماید.