فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آب نقشی اساسی در پیشرفت و توسعه اقتصادی جوامع ایفا می‌کند. اهمیت این منبع حیاتی نه‌تنها در مناطق خشک و کم‌آب، بلکه در نواحی مرطوب نیز به وضوح آشکار است. برگ‌های درخت توت تنها منبع غذایی شناخته‌شده برای پرورش کرم‌ابریشم به‌شمار می‌رود. تولید ابریشم مرغوب مستلزم بهره‌مندی از برگ توت با کیفیت و کمیت مناسب است، که این امر به‌نوبه خود نیازمند آبیاری اصولی و بهینه می‌باشد. در این پژوهش، اثر آبیاری بارانی بر مصرف آب آبیاری، عملکرد برگ توت و بهره‌وری آب در مقایسه با شرایط دیم و آبیاری سطحی از خرداد تا شهریور سال 1401 و 1402 در مرکز تحقیقات ابریشم کشور واقع در شهرستان رشت مورد بررسی قرار گرفت. سه تیمار آبیاری شامل: آبیاری بارانی (I2)، آبیاری سطحی (I3) و کشت دیم(I1) به‌عنوان شاهد مقایسه شدند. پس از انجام آبیاری‌ها، از هر تیمار آبیاری 3 درخت توت به‌طور تصادفی انتخاب و سپس از انتهائی‌ترین نقطه ممکن برداشت شاخه انجام شد و عملکرد در دو مرحله (در ابتدای فصل آبیاری در خرداد ماه و بعد از اعمال کامل تیمارها در شهریور) مقایسه شد. نتایج تجزیه واریانس داده‌ها در دو مرحله نمونه‌برداری نشان داد که بین تیمارها تفاوت در سطح 5% معنی‌دار بوده است. نتایج نشان داد که عملکرد برگ در هکتار در آبیاری بارانی بیشتر از دیگر تیمارها بود (برداشت خرداد و شهریور به‌ترتیب 50/10257 و 3804 کیلوگرم در هکتار بودند). مقدار آب مصرف شده در تیمار آبیاری بارانی کمتر از تیمار آبیاری سطحی بوده و به همین دلیل بهره‌وری آب با 02/17 کیلوگرم در مترمکعب بالاترین مقدار بود. نتایج نشان داد اعمال آبیاری بارانی در توتستان بر کاهش مصرف آب، افزایش تولید برگ توت و بهبود بهره‌وری آب اثر مثبت داشت.