فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی تناسب اراضی براساس دستورالعمل فائو پرکاربردترین روش ارزیابی است. از مشکلات این روش عدم وجود جدول­های نیازهای تیپ­های بهره­وری باغی است. سامانه ارزیابی اراضی خودکار (ALES) یک برنامه میکرورایانه­ای است که به کاربر اجازه می­دهد بر اساس دانش متخصصان، تناسب فیزیکی اراضی را در واحدهای اراضی با استناد به دستورالعمل فائو انجام دهد. هدف از این تحقیق، کاربرد برنامه ALES‌ برای تعیین اولویت کشت در منطقه ملکان برای تیپ­های بهره­وری انگور، سیب و هلو می­باشد. بدین منظور داده­های مرفولوژیکی و آزمایشگاهی 13 خاکرخ شاهد واحدهای مختلف اراضی که براساس روش ژئوپدولوژی تفکیک شده­اند، اخذ گردید. سپس میانگین وزنی داده­ها برای عمق صفر تا 150 سانتی­متری تعیین و وارد برنامه ALES شد. نتایج ارزیابی اقلیمی نشان داد که منطقه برای هر سه تیپ بهره­وری انتخابی کاملاً مناسب می­باشد. با این حال حاشیه رود لیلان­چای به­دلیل برخورداری از شرایط میکروکلیمای مناسب از عملکرد بهتری برخوردار بود. از نظر خاکی نیز کربنات کلسیم و بافت به­عنوان مهم­ترین ویژگی­­های محدودکننده رشد تیپ­های بهره­وری انتخابی در منطقه مورد مطالعه بودند. نقشه­های اولویت کشت تهیه شده در محیط GIS با ALES، نشان داد که ۱۰۰ ، ۷۰ و ۲۸ درصد از کل منطقه به­ترتیب برای انگور، سیب و هلو مناسب (S1 و S2) می­باشد. همچنین اولویت احداث باغ در منطقه به­صورت انگور، سیب و هلو ارزیابی شد. در پایان، به نظر می­رسد که برنامه ALES بتواند برای ارزیابی تناسب اراضی درختان میوه در مناطق نیمه­خشک مانند آذربایجان­شرقی، برای فرموله کردن سامانه­های کشاورزی پایدار مفید باشد.