فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سرریزهای جانبی به‌عنوان اجزای کلیدی در تنظیم جریان و اندازه‌گیری آب، نقشی محوری در سامانه‌های مدیریت سیلاب، جمع‌آوری رواناب‌های شهری و شبکه‌های آبیاری و زهکشی ایفا می‌کنند. پیش‌بینی دقیق ضریب دبی این سرریزها برای طراحی بهینه، ضرورتی انکارناپذیر است. در این مطالعه، به‌منظور مدل‌سازی دقیق‌تر ضریب دبی در سرریزهای جانبی ذوزنقه‌ای لبه‌تیز، ذوزنقه‌ای با لبه پهن و مثلثی لبه‌تیز، از ترکیب روش ماشین بردار پشتیبان (SVM) با دو الگوریتم متاهیوریستیک یعنی الگوریتم بهینه‌سازی اسب (HOA) و جستجوی خزندگان (RSA) بهره گرفته‌شده است. پس از شناسایی متغیرهای بی‌بعد مؤثر، مدل‌های متعددی برای هر هندسه توسعه داده شد. یافته‌ا نشان می‌دهد که هر دو مدل ترکیبی توانایی مناسبی در تخمین ضریب دبی دارند، اما SVM-HOA در مرحله تست، دقت بالاتری از خود نشان داد. به‌طور خاص، در سرریز ذوزنقه‌ای لبه‌تیز، ذوزنقه‌ای لبه‌پهن و مثلثی لبه‌تیز به ترتیب ضرایب NSE، RMSE و R معادل (0.913، 0.019، 0.959)، (0.933، 0.014، 0.966) و (0.932، 0.015، 0.967) به دست آمد که نشان‌دهنده برتری این مدل نسبت به SVM-RSA در تمام هندسه‌ها است.