بررسی فرونشست دشت کهک، قم با استفاده از تکنیک تداخل سنجی راداری (InSAR)
نویسندگان
1 گروه مهندس عمران دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه قم شهر قم
2 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران
3 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم ، ایران
doi
10.22034/idj.2025.525438.2595چکیده
در این پژوهش، پدیده فرونشست در دشت کهک، قم با استفاده از روش تداخلسنجی راداری (InSAR) و تصاویر ماهوارهای سنتینل 1 مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، ۱۶ تصویر راداری در بازه زمانی ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ انتخاب و با استفاده از نرمافزار SNAP پردازش شدند تا میزان تغییرات سطح زمین در طول زمان مشخص شود. همچنین، اطلاعات مربوط به ۳2 حلقه چاه پیزومتری در دوره ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۹ جمعآوری شد و میزان افت سطح آب زیرزمینی در این بازه محاسبه گردید. نتایج نشان داد که میانگین نرخ فرونشست در این منطقه برابر با 6/2 سانتیمتر در سال است و بیشترین نرخ در محدوده اکتشافی پاسنگان با 9/3 سانتیمتر در سال رخداده است. نواحی منطقه، شامل حاجیآباد، سراجه و دولتآباد، و جنوب شرقی منطقه شامل اکتشافی پاسنگان، شمال پاسنگان و تقاطع اتوبان بیشترین میزان افت سطح آب و در نتیجه بیشترین میزان فرونشست را تجربه کردهاند. بررسی آماری رابطه بین افت سطح آب زیرزمینی و میزان فرونشست نشان داد که این دو عامل همبستگی زیادی با یکدیگر دارند، بهطوری که ضریب همبستگی محاسبهشده برابر با 73/0 و در سطح اطمینان ۹۹ درصد معنادار بوده است. همچنین، بازدیدهای میدانی از مناطق پرخطر، وجود ترکهای سطحی و آسیبهای ناشی از فرونشست را تأیید کرد.