فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در سال‌های اخیر برای پاکسازی خاک آلوده به فلزهای سنگین از کرم‌های خاکی استفاده می‌شود. هدف از این مطالعه بررسی فاکتور تجمع زیستی و زنده‌مانی کرم خاکی در خاک آلوده به فلزهای سنگین است. ابتدا لجن فاضلاب حاوی فلزهای سنگین در مقادیر 0، 10، 20، 30،40 و 50 تن بر هکتار به خاک اضافه شد. کرم ‌خاکی گونه Eisenia fetida به خاک‌های آلوده اضافه شد. بعد از دوره 42 روزه غلظت کل فلزهای‌ سنگین مختلف در خاک، تغییر وزن، مرگ و میر و فاکتور تجمع زیستی کرم‌های خاکی بررسی شد. نمونه‌برداری از کرم‌های خاکی در هشت هفته انجام شد. بیش‌ترین مقدار جذب فلزهای سنگین توسط کرم‌های خاکی، مربوط به تیمار 20 تن بر هکتار لجن فاضلاب بود. فاکتور تجمع زیستی فقط برای دو فلز روی و کادمیوم بزرگ‌تر از یک بود که نشان می‌دهد این گونه کرم خاکی توانایی تجمع این دو فلز را در خاک آلوده به فلزهای سنگین دارد. در طول دوره آزمایش، کاهش وزن در همه تیمارها دیده شد. با وجود کاهش وزن کرم‌های خاکی در همه تیمارها، بیش‌ترین تعداد مرگ و میر در تیمار شاهد دیده شد که عاری از لجن فاضلاب بود. به طور کلی نتایج نشان داد که استفاده از کرم‌های خاکی می‌تواند نقش مهمی در پاکسازی فلزهای سنگین در خاک داشته باشد.