کارآیی اسانس گیاهانArtemisia sieberi Besser و Artemisia scoparia Waldst et Kit روی فعالیت زیستی سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات (Col: Bruchidae) Callosobruchus maculatus F.

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده کشاورزی، گروه حشره شناسی کشاورزی

2 دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده کشاورزی، گروه حشره شناسی کشاورزی

doi
چکیده

با توجه به خسارت بالای آفات انباری و اثر سوء سموم شیمیایی، استفاده از ترکیبها و اسانسهای گیاهی بهترین وسیله برای کنترل آفات انباری محسوب می‌شوند. در این تحقیق اثرات اسانسهای دو گونه Artemisia sieberi Besser   و Artemisia scoparia Waldst et Kit  روی بازدارندگی تخم‌ریزی، تفریخ تخم و مرگ ومیر لاروهای سن اول سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در شرایط دمایی 1± 27 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 5 ± 65 درصد و در تاریکی مورد بررسی قرار گرفت. از هر اسانس گیاهی غلظتهای مختلف در 5 تکرار مورد آزمایش قرار گرفت. با افزایش غلظت اسانسها تأثیر آنها روی بازدارندگی تخم‌ریزی، کاهش تفریخ تخم و مرگ و میر لاروهای سن اول آفت افزایش یافت. همچنین در غلظت 14/0 میکرولیتر بر گرم غذا اسانس  A. sieberi و A.  scoparia باعث بازدارندگی کامل تخم‌ریزی سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات شدند. همچنین در بالاترین غلظت اسانسها (86/2 میکرولیتر بر لیتر هوا) باعث صددرصد مرگ و میر لارو سن اول شدند. گرچه اثر بازدارندگی تخم‌ریزی اسانس A. scoparia از A. sieberi بیشتر بوده است، اما اسانس این دو گیاه از نظر اثرات تخم‌کشی و لارو‌کشی اختلاف معنی‌داری با هم نداشته‌اند. مقادیر  LC50 محاسبه شده برای تفریخ تخم و مرگ و میر لارو سن اول A. scoparia به ترتیب 11/1 و 06/1 میکرولیتر بر لیتر هوا بوده است که اختلاف معنی‌داری با A. sieberi ندارد. با توجه به خاصیت حشره‌کشی شدید هر دو گونه اسانس روی سوسک چهارنقطه‌ای حبوبات، استفاده از اسانس این گیاهان به عنوان یک حشره‌کش کم خطر و یا به عنوان الگویی برای ساخت حشره‌کش‌های جدید برای کنترل آفت انباری توصیه می‌شود.