تاثیر کلاتهای زیستتخریبپذیرMGDA و EDDS بر استخراج گیاهی کروم توسط وتیور گراس در خاکهای آلوده به کرومات
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری شیمی و حاصلخیزی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
2 استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 استادیارگروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان
4 استادیار پژوهشی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی
doi
چکیده
استفاده تلفیقی از کلاتهای شیمیایی در کنار کاشت گیاهان بیش انباشتگر، به عنوان یک روش مؤثر در افزایش کارایی استخراج فلزات سنگین و کمک به اصلاح خاکهای آلوده، متداول است. وتیور به عنوان یک گیاه مقاوم به تنش شوری، خشکی و غلظت بالای فلزات سنگین شناخته شده است. اخیراً استفاده از کلاتهای زیستتخریبپذیر در پالایش خاک از فلزات سنگین مد نظر پژوهشگران قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف کلاتهای زیستتخریبپذیر اتیلن دی آمین دی سوکسینیک اسید (EDDS) و متیل گلایسین دی استیک اسید (MGDA) در چهار سطح (0، 1، 2و 4 میلیمول در کیلوگرم خاک) بر افزایش میزان استخراج کروم 6 ظرفیتی در چهار سطح آلودگی خاک (.، 100، 200 و 400میلیگرم در کیلوگرم خاک) توسط گونه وتیور (Chyrsopogon zizanioides L.) انجام شد. استفاده از کلات MGDA با غلظت 4 میلیمول در غلظتهای 0، 100، 200 و 400 میلیگرم در کیلوگرم، به ترتیب نسبت جذب کروم ریشه را 62/1، 0/2، 48/1 و 5/2 برابر و در کلات EDDS بهترتیب 5/1، 7/2، 25/2 و 9/2 برابر نسبت به شاهد افزایش داد. همچنین، استفاده از کلات MGDA با غلظت 4 میلیمول، بهترتیب نسبت کروم شاخسار را 08/3، 73/3، 23/3 و 33/2 برابر و در کلات EDDS، به ترتیب 52/2، 97/4، 49/3 و 5/5 برابر نسبت به شاهد افزایش داد. اثر سطوح غلظت کروم خاک و همچنین غلظت کلاتها بر زیستتوده و خصوصیات رویشی ریشه و شاخسار کاهشی بود، اما کلات EDDSموجب افزایش قطر بوته شد. جمعبندی نتایج حاصل از بررسی شاخصههای زیستی BCF و TF نشان داد گیاه وتیور توانمندی خاصی در پالایش خاکهای آلوده به کروم 6 ظرفیتی دارد و کلات EDDS با غلظت 4 میلیمول در کیلوگرم خاک، سبب تشدید جذب کروم به خصوص در ریشه و افزایش انتقال آن به شاخسار گیاه وتیور میشود. لذا، این ترکیب به عنوان یک کلات زیستتخریبپذیر مناسب در افزایش بازده تثبیت زیستی وتیور در خاکهای آلوده به کرومات معرفی میشود.